Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

zirənglik [zirənklix']

zirinc [zirinç] isim fars

1. Botanika. Yarpaqlarının bir hissəsi tərsinə çevrilmiş, çiçəyi açıq-sarı rəngli, meyvəsi turşməzə olan kol bitkisi. □ ..ayaq saxlayıb bir zirinc kolunun dibində bitmiş gülxətmi çiçəklərindən dərdi.. (Aşıq Şəmşir).
2. Botanika. Həmin bitkinin ədviyyə kimi xörəyə qatılan turşməzə meyvəsi.

zirincçiçəklilər [zirinççiçəx'lilər] isim

Botanika. Zirinc və başqa kol və ya çoxillik bitkilərin daxil olduğu bitki fəsiləsi.

ziriş [ziriş] isim fars

1. Botanika. Yarpaqlarının bir hissəsi tərsinə çevrilmiş, çiçəyi açıq-sarı rəngli, meyvəsi turşməzə olan kol bitkisi. □ Dağda ziriş kolları; Çapar tutub yolları; Yar dərdin necə yazsın; Bağlanıbdır qolları. (Bayatı).
2. Botanika. Həmin bitkinin ədviyyə kimi xörəyə qatılan turşməzə meyvəsi.

zirü-zəbər [zi:rü-zəbər] zərf fars

Klassik ədəbiyyatda alt-üst mənasında işlənmişdir. □ Qəm kişvəri könlüm kimi zirü zəbər olmuş. (Qövsi Təbrizi).

zirvə [zirvə] isim ərəb

zir-zəbər [zir-zəbər] zərf fars

Alt-üst.

zirzəmi [zirzəmi] isim fars

Yer altında olan ev, anbar və s. □ Zirzəmidə oturub balaxana yuxusu görür. (Atalar sözü).

zir-zibil [zir-zibil] isim

1. Tör-töküntü, süpürüntü, tullantı. □ Tikəndə quş yuva çör-çöp yığıban zir-zibil istər. (Q.Zakir).

2. Məcazi mənada: yaramaz, pis şeylər və ya adamlar haqqında. □ Sözlər də cəvahir kimidir, əsli bədəldən; Təşxis verən olsa, bu qədər zir-zibil olmaz. (M.Şəhriyar).

zişan [zişan] sifət ərəb

Klassik ədəbiyyatda şanlı mənasında işlənmişdir. □ Kişidən istənilən işdir, iş; Kim ki, iş yapdı o, zişan oldu. (M.Ə.Sabir).

zişt [zişt] sifət fars

Klassik ədəbiyyatda çirkin mənasında işlənmişdir. □ Vaqifəm, göz yum, cahanın baxma xubü ziştinə. (M.P.Vaqif).

zivana [zivana] isim

1. Dəyirman daşının ortasındakı qazıq, oyuq.
2. Bir şeyin iki parçasını bir-birinə rəbt edən içiboş mil; bir-birinin içinə keçən iki şeyə açılan oyuq.
3. Qəlyan çubuğu ağızlığının keçirildiyi içiboş mil.

zivə [zivə] isim

Dialekt. Paltar asmaq üçün çəkilən ip. □ Zivəyə paltar sərmək.

zivər [zivər] isim fars

Klassik ədəbiyyatda zinət, bəzək, süs mənalarında işlənmişdir. □ Qəribə-qəribə zinət və zivərləri şaha göstərirdilər. (M.F.Axundzadə).

ziya [ziya] isim ərəb

İşıq, aydınlıq, nur. □ Mən onun dərdinə oldum mübtəla; Şəmi-xəyalıma o verir ziya. (M.P.Vaqif).