Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

zaçot [zaçot] isim rus

1. Ali və orta ixtisas məktəblərində tələbələrin biliyini yoxlama növü. □ Zaçota hazırlanmaq.
2. Belə yoxlamaların keçirildiyini təsdiq edən qeyd.

zad [zad] isim ərəb

1. Şey. □ Heç zad yoxdur.
2. Bəzən söylənmək, istənilən söz yada düşmədikdə, onun əvəzinə deyilir. □ O .. zadı mənə ver.
3. Adətən başqa sözlərlə birlikdə qeyri-müəyyənlik bildirir (çox vaxt qoşulduğu sözün ifadə etdiyi şeyin əhəmiyyətsizliyini bildirir). □ ..Bir əppəkdən-zaddan ver, zəqqumlanaq. (N.Nərimanov).

zadə [za:də] isim fars

Klassik ədəbiyyatda oğul, övlad mənalarında işlənmişdir. □ Duruyor oxşamaya zadəsini; Sevgili, nazlı xudadadəsini. (M.Hadi).

Qeyd: ..zadə. Əsil mənası “doğulmuş, törəmiş” olub fars mənşəlidir: 1) adətən isimlərə qoşularaq onların əslini, kimdən törədiyini, nəslini bildirir; məsələn, şahzadə (şah nəslindən olan), bəyzadə (bəy nəslindən olan), əsilzadə (zadəgan nəslinə mənsub); 2) xüsusi isimlərə qoşularaq familiya düzəldilir; məs.: Əlizadə, Rəhimzadə, Məmmədzadə....

zadəgancasına [za:dəgancasına] zərf

Zadəgan kimi, ağa kimi; ağacasına, kübarcasına.

zadəganlıq [za:dəgannıx] isim

1. Əsilzadəlik, əyanlıq, kübarlıq, aristokratlıq.
2. Məcazi mənada: nəciblik, alicənablıq; nəcib hərəkət.

zağ¹ [zağ] isim ərəb

Kimya. Bəzi metalların sulfat duzu.

zağ² [zağ] isim

Qılıncı, bıçağı itiləyərək verilən cila, parlaqlıq; ümumiyyətlə silaha verilən cila, parıltı.

zağ³ [zağ] isim fars

1. Klassik ədəbiyyatda qara qarğa mənasında işlənmişdir. □ Əgər dünyada insan və ədalət olsa idi, tərlan yerində zağ oturmaz idi. (Ə.Haqverdiyev).
2. Məcazi mənada: klassik ədəbiyyatda qara, qaralıq mənalarında işlənmişdir. □ Bülbül, sənin işin qandır; Aşıqlar sənə mehmandır; Tamam cəsədin əlvandır; Sinən altı zağı, bülbül. (Qoşma).

zağa [zağa] isim

Heyvan yuvası, mağara. □ Bir zağam var, içi dəyirman; Hər nə töksən, üyüdər ənam. "Ağız" (Tapmaca).

zağar [zağar] isim

Dialekt. Yoğun, yekəqarın.

zağara [zağara] isim

1. Dəri papağın aşağı və yuxarı kənarı, qırağı.
2. Palto yaxasına qoyulan dərinin qırağı, boynu.

zağca [zağca] isim

Zoologiya. Qarğalar fəsiləsindən qara parlaq lələkli köçəri quş.

zağçı [zağçı] isim

Silahı zağla suvaran, cilalandıran usta.

zağlama

zağlamaq [zağlamax] feil

Cilalamaq, cila vermək. □ Qılıncı zağlamaq.

zağlanma

zağlanmaq [zağlammax] feil

Cilalanmaq, cila verilmək, parıldadılmaq. □ Tüfəng zağlandı.