Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

xalvar [xalvar] isim

1. Azərbaycanın müxtəlif yerlərində müxtəlif ağırlıqda (təxminən 400 kq ağırlığında) olan köhnə çəki ölçüsü. □ Hesab var dinarla, bəxşiş var xalvarla. (Atalar sözü).
2. Dialekt. Bir xalvar toxum əkiləcək qədər sahə. □ İki xalvar zəmi.

xam [xam] sifət

1. Ələ öyrənməmiş, əhliləşməmiş. □ Xam quş.
2. Əkilməmiş, əkinə düşməmiş, şumlanmamış, sürülməmiş, işlənməmiş, əl dəyməmiş. □ Xam torpaq.
3. Əkilməmiş, əkinə düşməmiş, şumlanmamış, sürülməmiş, işlənməmiş, əl dəyməmiş; otlaq, çəmən və s. □ Xam örüş.
4. Öz təbii halında olan, əridilməmiş. □ Xam piy. Xam quyruq.
5. Aşıya qoyulmamış, aşılanmamış, işlənməmiş. □ Xam dəri.
6. Çiy, bişməmiş. □ Xam ət.
7. Dəyməmiş, yetişməmiş, kal. □ Xam meyvə.
8. Məcazi mənada: yetkin olmayan, təcrübəsiz, püxtələşməmiş, hazırlıqsız, vərdişsiz. □ Xam adam.
9. İsim kimi: təcrübəsiz, püxtələşməmiş. □ Xamın gözü böyük olar. (Atalar sözü).

xama [xama] isim

Çiy südün üzü, qaymağı, smetan. □ Hər səhər xama yemək.

xamaçı [xamaçı] isim

Xama hazırlayan adam.

xam-xam [xam-xam] sifət

1. Bişməmiş, çiy-çiy, xam halda. □ Əti xam-xam yemək.
2. Zərf kimi: avam adam kimi. □ Xam-xam danışmaq.

xamıt [xamıt] isim

Qoşqu heyvanlarının boynuna keçirilən üstü yumşaq boyunduruq. □ Xamıtı atın boynuna salmaq.

xamıtqıç [xamıtqıç] sifət

Ayaqları (qıçları) əyri, əyriqıç, xamıtpaça. □ Xamıtqıç insan.

xamıtlama

xamıtlamaq [xamıtlamax] feil

Boynuna xamıt keçirmək.

xamıtlanma

xamıtlanmaq [xamıtlanmax] feil

Boynuna xamıt keçirilmək.

xamıtlı [xamıtlı] sifət

Boynuna xamıt keçirilmiş. □ Xamıtlı at.

xamlama

xamlamaq [xamlamax] feil

1. Uzun müddət məşğul olmadığı üçün yaddan çıxarmaq, yadırğamaq, unutmaq. □ Haçandan minik görmədiyi üçün xamlayacağını yəqin etmişdi. (Mir Cəlal).
2. Məcazi mənada: xam hesab edərək aldatmağa çalışmaq, xam tapmaq. □ Kimsəni xamlamaq.

xamlaşma