Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

xəncərləmə

xəncərləmək [xəncərləməx'] feil

Xəncərlə vurmaq, yaralamaq; xəncərlə çapmaq.

xəncərləşmə

xəncərləşmək [xəncərləşməx'] feil

Arxaizm. Dalaşaraq bir-birini xəncərlə vurmaq, xəncərləmək.

xəncərli [xəncərli] sifət

Xəncər bağlamış, xəncəri olan, yaxud əlində xəncər. □ Xəncərli, qılınclı, patron-tüfəngli. (H.K.Sanılı).

xəncərsaz [xəncərsaz] isim fars

Keçmişdə xəncər qayıran usta. □ Xəncərsazın hazırladığı xəncərlər.

xəncərvari [xəncərva:ri] sifət

Xəncər kimi, xəncərəoxşar, xəncərşəkilli.

xəncərvuran [xəncərvuran] isim

Arxaizm. Keçmişdə məhərrəmlikdə aşura günü xəncərlə öz başını yaran.

xəndan [xəndan] sifət fars

1. Klassik ədəbiyyatda gülən, gülər, şən, üzügülər mənalarında işlənmişdir. □ Yanaqları güldü, heç olmaz xəndan; Əsildə mələkdi, nəsildə insan. (Aşıq Ələsgər).
2. Məcazi mənada: klassik ədəbiyyatda tamam açılmış gülə bənzəyən gözəlin üzü mənasında işlənmişdir. □ Bədirlənmiş ya bir mahi-tabansan; Ya cənnət bağında güli-xəndansan. (M.P.Vaqif).

xəndə [xəndə] isim fars

Arxaizm. Gülüş.

xəndək [xəndəx'] isim ərəb

Torpaqda uzununa qazılmış dərin çuxur. □ Xəndəkləri çətinliklə keçmək.

xəndəkqazan [xəndəx'qaz] isim

Xəndək qazımağa məxsus maşın. □ Xəndəkqazanla çuxur qazmaq.

xəndəkotu [xəndəkotu] isim

Botanika. İri yarpaqları və boruşəkilli gülləri olan, əsasən xəndək, çay kənarlarında və rütubətli yerlərdə bitən yabanı bitki.

xərabat [xəra:bat] isim ərəb

Klassik ədəbiyyatda meyxana, işrətxana mənalarında işlənmişdir. □ Sərməsti-eşq ol, ey gözüm, qəsvət nə lazım; Bir gün gəlir, əldən çıxar zövqi-xərabat. (H.Cavid).

xərabati [xəra:bati] isim

1. Vaxtını meyxanalarda, işrətxanalarda, sərxoşluqda keçirən, əlinə keçən pulu keyfə, içkiyə, eyş-işrətə xərcləyən adam; əyyaş. □ Xərabatilər hər gün meyxanada oturarlar.
2. Sifət kimi: əyyaş, sərxoş. □ Xərabati adam.
3. Məcazi mənada: pul, şey qədri bilməyən, laübalı adam haqqında.