Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

vahimələnmə

vahimələnmək [va:himələmməx'] feil

Qorxuya düşmək, qorxmaq, təşvişə düşüb narahat olmaq. □ Telli yatmaq zamanı çatdıqda vahimələnməyə başladı. (S.Hüseyn).

vahiməli [va:himəli] sifət

Vahimə doğuran, ürəyə qorxu salan; dəhşətli, qorxunc, məşum. □ Birdən əsəbi bir gülüş onun vahiməli çöhrəsinə bir həlimlik saçdı. (Y.V.Çəmənzəminli).

vahiməsiz [va:himəsiz] sifət

Heç bir vahimə, qorxu olmadan; qorxusuz, qorxmadan.

vaxmistr [vaxmistr] isim alman

Çar Rusiyası ordusunun süvari hissələrində kiçik zabit rütbəsi.

vaxsey [vaxsey] nida

Dəhşət, müsibət, fəlakət, ruhi əzab və iztirab hisslərini bildirir. □ Sara: – Vaxsey, ciyərin yansın! Kişi bilər, – deyə evə təpildi. (Mir Cəlal).

vaxt [vaxd] isim ərəb

1. Cərəyan edən bir işin, hadisənin və s.-nin əsrlər, illər, saatlar, dəqiqələr, saniyələrlə ölçülən davam müddəti; zaman.

2. Saatların, günlərin, illərin ardıcıl surətdə bir-birini əvəz etməsi. □ Vaxt nə tez gəlib keçdi.

3. Bir hadisənin, işin baş verdiyi, baş verəcəyi, yaxud baş verməli olduğu an, moment. □ İclasın vaxtını təyin etmək.

4. Eyni mənada bəzən feillərdən sonra işlənir. □ Kəramət uşaqlarını ancaq yatdıqları yerdə, yuxulu olduqları vaxt oxşayar, öpərdi. (Ə.Əbülhəsən).

5. Dövr, zəmanə, çağ. □ Çar hökuməti vaxtında. Keçmiş vaxtlarda. Müharibə vaxtı. Uşaqlıq vaxtı. Axır vaxtlarda. Bizim vaxtımızda.

6. Günün, ayın, ilin, yaxud mövsümüm müəyyən çağı. □ İstədiyin vaxtda gələ bilərsən. Gecənin bu vaxtında harada idin?

7. Mövsüm. □ Ov vaxtı. Ağac əkmək vaxtı. Xırman vaxtı.

8. Əlverişli, münasib zaman; fürsət. □ Vaxtdan istifadə etmək. İndi çimməyin yaxşı vaxtıdır. Hər şeyin öz vaxtı var.

9. Boş saat, işdən azad zaman. □ Gəlməyə vaxtım yoxdur. Vaxt olmadığına görə. Vaxtım olanda baxaram. Vaxt tapsan, bizə gəl.

10. Möhlət. □ Borcu qaytarmaq üçün vaxt vermək.

11. Nida kimi: vaxtdır – vaxtı çatmışdır. □ Vaxtdır, evə getmək lazımdır.

vaxtamuzd [vaxdamuzd] sifət ərəb/fars

İqtisadiyyat. İşə sərf edilmiş vaxt hesabı ilə ödənilən və ya hesablanan. □ Vaxtamuzd əmək haqqı.

vaxtaşırı [vaxdaşırı] sifət

Vaxtdan-vaxta, müəyyən vaxtlarda, müntəzəm surətdə. □ Vaxtaşırı məlumat.

vaxtbavaxt [vaxdbavaxd] zərf

1. Arabir, bəzən, gah-gah, növbə ilə.

2. Vaxtdan-vaxta, müəyyən vaxtlarda. □ Vaxtbavaxt yoldaşımla görüşürəm.

vaxt-bivaxt [vaxd-bivaxd]

vaxtdan-vaxta [vaxtdan-vaxda] zərf

Arabir, bəzən, gah-gah, növbə ilə.

vaxtında [vaxdında] zərf

1. Münasib zamanda, lazımi vaxtda, müəyyən edilmiş vaxtda; nə tez, nə gec. □ Hesabat vaxtında təqdim edilmişdir. Lap vaxtında gəlmisən.

2. Qabaqcadan. □ Tədbiri vaxtında görməli. Vaxtında hər şeyi nəzərdə tutmaq lazım idi.

vaxtlı [vaxtdı] zərf

1. Müddətli, müəyyən müddət üçün nəzərdə tutulmuş.

2. Münasib vaxtda, vaxtında, mövsümündə.

vaxtlı-vaxtında [vaxtdı-vaxdında] zərf

Öz vaxtında, lazımi vaxtda, müəyyən edilmiş vaxtlarda; gecikmədən, gecikdirmədən, vaxtını gecikdirmədən. □ İşi vaxtlı-vaxtında görmək. Xörəyi vaxtlı-vaxtında yemək lazımdır. Uşağı vaxtlı-vaxtında əmizdirmək.