Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

vəzi [vəzi] isim

Anatomiya. İnsan və heyvanlarda bədənə lazım olan maddələri hazırlayan və qana verən yaxud dışarıya ifraz edən üzv. □ Daxili sekresiya vəziləri. Yuxarı göz qapağının arxasında göz yaşı vəzisi yerləşir.

vəziyyət [vəziyət] isim ərəb

1. Hər hansı bir şəraitdən doğan hal, keyfiyyət. □ Xəstənin vəziyyəti ağırdır. Çətin vəziyyətdən çıxmaq.

2. İctimai-siyasi münasibətlərin məcmusu, ictimai həyat şəraiti, halı. □ Beynəlxalq vəziyyət. İqtisadi vəziyyət.

3. İctimai həyatda rol, mövqe. □ İctimai vəziyyət.

4. Bədənin yaxud onun bir hissəsinin duruş tərzi. □ Oturmuş vəziyyətdə yuxulamaq. Çalğı çalarkən bədəni düz vəziyyətdə saxlamaq.

5. İctimai həyatda yaxud dövlət həyatında hökumət tərəfindən müəyyən edilən üsul, nizam və qayda. □ Ordunu dinc vəziyyətə gətirmək.

vəzili [vəzili] sifət

Vəzi olan, vəzi çıxmış. □ Vəzili ət.

vəzir [vəzir] isim ərəb

1. Padşahın məsləhətçisi olub dövlət işlərinə baxan şəxs; nazir. □ Hava qaranlıqlaşanda şahla vəzir cındır kəndli libası geyib oraya yola düşdü. (H.Mehdi)

2. Şahmatda fiqur adı.

vəzir-vüzəra [vəzir-vüzəra] isim ərəb

Arxaizm. Vəzirlər, əyanlar, padşahın yaxın adamları, məsləhətçiləri. □ – Əzizim, tələsirəm, məni söhbətə tutma, – vəzir-vüzəra məni gözləyir. (M.İbrahimov).

vəzirlik [vəzirrix‘] isim

Arxaizm. Vəzir rütbəsi, vəzir vəzifəsi; nazirlik.

vəzifə [vəzi:fə] isim ərəb

1. Bir şəxsin üzərinə qoyulan və onun mütləq yerinə yetirməli olduğu iş; borc. □ Arxın üstündən atılmış bu ağac körpü vəzifəsini görür.

2. Bir idarə və müəssisədə müəyyən işlərin ifası ilə əlaqədar olan qulluq yeri; rəsmi iş, qulluq. □ Direktor vəzifəsi. Katib vəzifəsi.

vəzifəli [vəzi:fəli] sifət

Müəyyən vəzifəsi olan, müəyyən vəzifə ilə bağlı olan. □ Dəmirov bir vəzifəli şəxs kimi bu dağları çıxmışkən kolxoz fermalarına baş çəkməli, çobanlarla söhbət etməli idi. (S.Rəhimov).

vəzifəpərəst [vəzi:fəpərəs] sifət ərəb/fars

Vəzifə sevən, böyük vəzifə üçün can atan; öz vəzifəsinin artmasını və öz şəxsi müvəffəqiyyətlərini ictimai işin mənafeyindən üstün tutan. □ Vəzifəpərəst adam.

vəzifəpərəstlik [vəzi:fəpərəsdix’] isim

Böyük vəzifəyə can atma; öz vəzifəsinin artmasını və öz şəxsi müvəffəqiyyətlərini ictimai işin mənafeyindən üstün tutma.

vəzifəsiz [vəzi:fəsiz] sifət

Heç bir vəzifəsi olmayan.

vəzifəşünas [vəzi:fəşünas] sifət ərəb/fars

Öz vəzifəsini yaxşı bilən, öz vəzifəsini sevən və yaxşı yerinə yetirən. □ Mən idarəmdədə özümü ən doğru vəzifəşünas bir məmur bildirdiyimdən, bəxtiyaram. (A.Şaiq).

vəzifəşünaslıq [vəzi:fəşünasdıx] isim

Arxaizm. Öz vəzifəsini yaxşı bilmə, öz vəzifəsini sevmə və yaxşı yerinə yetirmə.

vəzicik [vəzicix’] isim

Kiçik vəzi, balaca vəzi.

vəzn [vəzn] isim ərəb

1. Çəki, ağırlıq. □ Mənim pambıq yükü ilə aram yoxdur. Özü çox, vəzni az. (Haqverdiyev).

2. Şeirdə misraların ölçüsü. □ –Demirəm mən sənə şair deyilsən, var şeirin; Vəzn var, qafiyə var, qaliba yox can, Yusif! (S.Əzim).

3. Musiqidə səs ünsürlərinin bir bərabərdə, müntəzəm surətdə bir-birilə əvəzlənməsi; ritm. □ Aydın vəzndə olan musiqiyə xalq mahnıları, müxtəlif xalq rəqs havaları, habelə “təsniflər” (vokal musiqi) və rənglər (çalğı musiqisi) daxildir. (Hacıbəyov).