Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

taxtalama

taxtalamaq [taxdalamax] feil

Taxta vurmaq, taxta düzmək. □ Evin damını taxtalamaq.

taxtalanma

taxtalanmaq [taxdalammax] feil

Taxta vurulmaq, taxta düzülmək.

taxtalatma

taxtalatmaq [taxdalatmax] feil

Taxta vurdurmaq, taxta düzdürmək. □ Mətbəxin damını taxtalatmaq.

taxtalıq [taxdalıx] sifət

1. Taxta kəsmək üçün yarayan. □ Taxtalıq şalban.
2. İsim kimi: rəqəmlərdən sonra gələrək şeyin neçə taxtadan tikildiyini göstərir. □ On taxtalıq tuman.

taxta-para [taxda-para] isim

Taxta parçaları, yararsız taxta qırıqları, tikə-para taxtalar.

taxtapuş [taxdapuş] isim fars

1. Şifer və s. vurmaq üçün evin və b. tikilinin damında taxtadan qurulan çardaq.
2. Üstü şifer, dəmir və s. ilə örtülmüş dam. □ Evin hündür taxtapuşu əvvəlki kimi öz heybətli görünüşü ilə irəlidə qaralırdı. (Q.İlkin).
3. Həmin çardaqla dam arasındakı yer. □ Taxtapuşa kartof tökmək.

taxtapuşçu [taxdapuşçu] isim

Taxtapuş ustası olan dülgər.

taxtapuşlu [taxdapuşdu] sifət

Taxtapuşu olan, damında taxtapuş düzəldilmiş. □ Birdən .. nəzəri kəndin qırağındakı qırmızı taxtapuşlu, ağ imarətin həyətində oynayan çoxlu uşağa sataşdı. (Ə.Vəliyev).

taxta-şalban [taxda-şalban] isim

Taxta və şalbandan ibarət tikinti materialı; taxta və şalban.

taxtayonan [taxdayonan] isim

1. Kələ-kötür taxtaları yonub hamar etmək üçün maşın. □ Taxtayonanı işə salmaq.
2. Sifət kimi: kələ-kötür taxtaları yonub hamar etmək üçün maşın. □ ..transportyorların ilişərək getdiyini görüb, cihazların, taxtayonan maşının yoxlanmasını əmr etdi. (Mir Cəlal).

taxt-rəvan [taxt-rəvan] isim

Arxaizm. Keçmişdə kübarları, əyanları, xüsusən onların qadınlarını bir yerdən başqa yerə aparmaq üçün nəqliyyat vasitəsi kimi istifadə edilən, iki və ya dörd adam tərəfindən qaldırılıb gəzdirilən evcik. □ Sevda qara qulların daşıdığı taxt-rəvanda gələr, ətrafında saray qızları coşqun bir sevinclə şərqi söyləyərlər. (H.Cavid).

taxt-tac [taxt-tac] isim

Hakimiyyət, hökmdarlıq rəmzi olan taxt və tac. □ Hikmət İsfahani çoxdan İran taxt-tacına göz dikmişdir. (M.İbrahimov).