Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

salurlar [salurlar] isim

Oğuzların 24 tayfasından biri.

salyut [salyut] isim fransız

Şanlı bir hadisə, yaxud görkəmli bir şəxsin şərəfinə hörmət əlaməti olaraq tüfəngdən və ya topdan atəş açmaq, əlvan fişənglər buraxmaq, bayraq qaldırıb endirmək (gəmidə) və s. ilə icra ediləntəntənəli salam rəmzi. □ Tankerdən yüksələn sirena səsi adanın ilk sakinlərinə salyut verdi. (M.Hüseyn).

sam [sam]

saman [saman] isim

Taxıl döyüldükdən və təmizləndikdən sonra qalan çöpşəkilli hissəciklər, xırda-xırda doğranmış küləş. □ Saman sənin deyil, samanlıq ki sənindir. (Atalar sözü).

saman [saman] isim fars

1. Var, dövlət, sərvət, mal-mülk.

Fəqət zəhmət onun, saman sənindir!

Söyüş, şallaq onun, vicdan sənindir! (Ə.Nəzmi)

2. Arxaizm. Rahat, asayiş, aram, nizam-intizam.

Məktəbdə nə hörmət ki, o samanə qaçılsın?

Meyxanədə votqa vurarız, kam alırız biz. (M.Ə.Sabir)

samanı [samanı] sifət

Saman rəngində, sarıyaçalar, sarı. □ Samanı parça.

samanlama

samanlamaq [samannamax] feil

1. Saman qatmaq, saman vurmaq, saman tökmək. □ Palçığı samanlamaq.
2. Heyvana saman vermək. □ Atı samanlamaq.

samanlı [samannı] sifət

1. Saman qarışdırılmış, saman qatılmış. □ Samanlı kərpic. Samanlı palçıq.

2. Samana batmış, samana bulaşmış. □ Yoğun aşpaz əlində kəfkir, qolları çirməkli, mehtər əlində xəlbir, üzüsamanlı gəlirlər. (Ü.Hacıbəyli).

samanlıq [samannıx] isim

1. Saman yığılan yer, saman saxlamaq üçün anbar, yer. □ Samanlığın qabağında iki yəhərli at dururdu. (M.Hüseyn).

2. Səliqəsiz, qaydasız, nizamsız, natəmiz yer haqqında. □ Uşaqlara sən deyən kimi versəm, iki gündə bu evlər samanlığa dönər. (Mir Cəlal).

sambo¹ [sambo] isim rus

1. İdman. Güləş zamanı şiddətli ağrılara yol verən idman güləşmə üsulu.

2. İdman. Özündən daha güclü və ya silahlı rəqiblə mübarizə zamanı özünüqoruma vasitəsi.

samboçu [samboçu] isim

Sambonu yaxşı bilən. □ Gözəl samboçu.

samı [samı] isim

Boyunduruğun hər iki ucundakı qoşa deşiklərə salınan nazikağac. □ ...arabaçının samı qayırmaq üçün ağac axtardığını bilib sakit oldu. (Mir Cəlal).

samilər [samilər]

samit¹ [sa:mit] sifət ərəb

Səssiz, sakit, dinməz, sakitcə. □ Qanlıtəpə əhli sakit və samit dərin yuxuda idi. (S.M.Qənizadə).

samit² [sa:mit] isim

Dilçilik. Səs axınının ağızda bu və ya başqa üzvün maneəsinə rast gəlməsi ilə tələffüz edilən səs.