Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

pələngi [pələngi] sifət

Rəngarəng, ala-bəzək. □ Pələngi parça.

pələnglik [pələnklix'] isim

İgidlik, qoçaqlıq, rəşadət.

pəlləmə

pəlləmək [pəlləməx'] feil

Dialekt. İşə maneçilik törətmək, pəl vurmaq, pəl qatmaq.

pəlmə [pəlmə] isim

Tutqun, aydın olmayan, yarıişıq, zəif işıq.

pəlmələnmə

pəlmələnmək [pəlmələmməx'] feil

Dialekt. Rəngləri çıxaraq bir-birinə qarışmaq, ala-bula olmaq. □ Xalıların, cecimlərin... və döşəklərin boyaları bir-birinə qarışaraq pəlmələnmişdi. (Y.V.Çəmənzəminli).

pəltək [pəltəx'] sifət

Dilini dişlərinin arasına alaraq danışan, buna görə də “r”, “l” və s. səsləri düzgün tələffüz etməyən. □ Pəltək uşaq.

pəltəklik [pəltəx'lix'] isim

Danışarkən bəzi səsləri düzgün tələffüz edə bilməməkdən ibarətnitq nöqsanı. □ Pəltəkliyi müalicə etmək.

pənah [pənah] isim fars

1. Sığınma, birinin yanına qaçıb ondan himayə və kömək istəmə.

2. Məcazi mənada: himayəçi, arxa, dadaçatan, istinadgah, pənahgah. □...Nadiri göstərərək belə bir qüvvətli pənahı olduğunu işarə etdi. (B.Talıblı).

3. Məcazi mənada: ümid, dayaq. □ Körpələrin pənahısan; Anaların gözü səndə. (N.Rəfibəyli).

pənahgah [pənahgah] isim fars

1. Pənah aparılan yer, pənah yeri, sığınacaq yeri. □ Sən hər şeydən əvvəl bizə bir pənahgah tap ki, biz oradan düşmən ilə vuruşaq. (P.Makulu).

2. Məcazi mənada: Allah. □ Ey cəmi yaranmışın pənahgahı! Oğlumu səndən istəyirəm. (S.S.Axundov).

pənahlanma

pənahlanmaq [pənahlammax] feil

Pənah aparmaq, pənah gətirmək, imdad istəmək; sığınmaq. □ Yəqin hər kəs isə... bizə pənahlanmağa gəlir, qoy gəlsin görək. (Ə.Haqverdiyev).

pənbə [pəmbə] sifət

Açıq-al, gül rəngində. □ Soldu yavaş-yavaş pənbə yanaqlar; Gülümsündü acı gülgün dodaqlar. (Ə.Cavad).

pəncə [pəncə] isim fars

1. Anatomiya. Əl ayası ilə beş barmaq birlikdə. □ Pəncəsini açmaq.

2. Zoologiya. Heyvanların qabaq ayaqlarının barmaqları ilə dırnaqları. □...sağ pəncəsini yarı qaldırıb bükmüş,... özü isə heykəl kimi hərəkətsiz durmuşdu. (M.Rzaquluzadə).

3. Anatomiya. Ayağın dabandan başqa, barmaqların da daxil olduğu alt hissəsi. □ Pəncəsinə tikan batıb.

4. Ayaqqabı altlığının ayağın dabandan başqa, barmaqların da daxil olduğu alt hissəsi. □ Çəkməyə pəncə vurdurmaq.

5. Bir əl tutacaq qədər taxıl, ot və s. □ Onların biçdikləri yer də nəinki pəncə, hələ dərz də gözə az dəyirdi. (Ə.Əbülhəsən).

6. Bir əl tutacaq miqdar. □ Bir pəncə plov.

7. Kultivator və s.-də torpaqda kiçik şırımlar açan hissə. □ Kultivatorun pəncəsi.

8. Məcazi mənada: qüvvət, zor, zor-güc; məngənə. □ Ölümlərin pəncəsində hıçqıran; Məzlumların nəvasından yarandım. (M.Müşfiq).