Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

nəbi [nəbi] isim ərəb

Klassik ədəbiyyatda peyğəmbər mənasında işlənmişdir. □ Ya nəbi, lütfün Füzulidən kəm etmə... (M.Füzuli).

nəbz [nəbz] isim ərəb

1. Tibb. Ürəyin fəaliyyəti nəticəsində arteriya (qan damarları) divarlarının ritmik vurması (adətən biləyin yuxarı hissəsində duyulur). □ ...Fərmanın yastığının yanında əyləşib nəbzini tutdu. (Ə.Haqverdiyev).
2. Biləkdə həmin titrəyişin hiss edildiyi yer. □ Nəbzini yoxlamaq.
3. Məcazi mənada: bir şeyin (hadisənin, həyatın və s.) ritmi, tempi. □ Deyirlər ki, gələcək ancaq zamanın nəbzini düz tutanların, bu günü yaxşı anlayanlarındır. (M.İbrahimov).

nəcabət [nəca:bət] isim ərəb

Nəciblik, əsillilik, təmiz bir nəslə mənsubiyyət, soyluluq. □ Oğlan, sözünü de, nəcabətini isbat eləmək qoy sonraya qalsın? (M.F.Axundzadə).

nəcabətli [nəca:bətdi] sifət

Təmiz və əsil bir nəslə mənsub olan; soylu, əsilli, əsilli-nəsəbli, adlı-sanlı. □ Nəcabətli adam.

nəcat [nəcat] isim ərəb

Klassik ədəbiyyatda qurtuluş, xilas; xilas olma, azad olma, qurtulma mənalarında işlənmişdir. □ ...Min il yuxuda olan camaat hökumətin əsarət zəncirini qırıb, özləri üçün bir nəcat yolu tapsınlar. (C.Məmmədquluzadə).

nəccar [nəccar] isim ərəb

Arxaizm. Dülgər, xarrat.

nəccarlıq [nəccarrıx] isim

Arxaizm. Dülgərlik, xarratlıq.

nəcib [nəcip] sifət ərəb

1. Nəcabəti, əsli olan; əsilli, soylu, nəcabətli. □ Kişi nəcib nəsildən olduğunu hamıya apaçıq göstərdi. (Ə.Haqverdiyev).
2. Alicənab, yaxşı, ürəyi təmiz. □ Üz-gözündən bilinir ki, qonağın nəcib oğlandır. (M.Hüseyn).
3. İsim kimi: alicənab, yaxşı, ürəyi təmiz adam. □ ...sübut gətirim ki, mən özüm də nəciblərdənəm. (N.Vəzirov).
4. Məcazi mənada: təmiz, pak, müqəddəs. □ Nəcib duyğu.
5. Məcazi mənada: qəşəng, gözəl, incə, zərif. □ Nəcib üz.

nəcibanə [nəciba:nə] sifət ərəb/fars

1. Nəciblərə məxsus, nəcib adamlar kimi. □ Nəcibanə sifət. Nəcibanə təbiət.
2. Zərf kimi: nəciblərə məxsus, nəcib adamlar kimi. □ Nəcibanə danışmaq. Nəcibanə hərəkət etmək.

nəcibcəsinə [nəcipcəsinə]

nəcibləşmə

nəcibləşmək [nəcipləşməx'] feil

Nəcib olmaq, incələşmək, zərifləşmək, qəşəngləşmək.

nəciblik [nəciplix'] isim

1. Nəcabət, əsillilik, alicənablıq. □ ...nəcibliyi və mərdliyi ilə seçilirdi. (Ə.Vəliyev).
2. Məcazi mənada: zəriflik, incəlik, qəşənglik, gözəllik.

nəçi [nəçi] əvəzlik

1. Birinin sənətini, peşəsini, məşğuliyyətini bilmək üçün sual məqamında işlədilən söz. □ Lakin nə adını bilirdim, nə də kim və nəçi olduğunu öyrənə bilmişdim. (S.Hüseyn).
2. Nəçidir? nəçisən? şəklində – birinin sənətini, peşəsini, məşğuliyyətini bilmək üçün sual məqamında işlədilən söz. □ ...sən kimsən, nəçisən və kimin adamısan? (Ü.Hacıbəyli).

nədamət [nəda:mət] isim ərəb

Peşmanlıq, peşman olma. □ Nədamət çəkmək. Əyyaşlığın sonu yorğunluq və nədamət, səfalətin – heçlik və fəlakətdir... (A.Şaiq).