Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

namehribanlıq [na:mehribannıx] isim

Qeyri-mehribanlıq, şəfqətsizlik, münasibətdə soyuqluq, sərtlik.

nameyi-əmal [na:meyi-əmal] isim fars/ərəb

1. İlahiyyat. Dini etiqada görə, hər bir şəxsin bu dünyada gördüyü bütün savab və günahları yazılmış kitabça. □ ...nameyi-əmalımı mənə daldan göstərirsən, mənim ki başımın dalında gözüm yoxdur. (Ə.Haqverdiyev).
2. Məcazi mənada: bir şəxsin bütün əməlləri qeyd olunmuş kağız, sənəd. □ Onun nameyi-əmalını əlinə verdilər.

namə [na:mə] isim fars

Məktub, kağız. □ Oxu bu naməni, əzizim Eldar; Qoy mənim dərdimi dinləsin dağlar. (S.Vurğun).

Qeyd: ...namə. İsimlərə qoşularaq, onlardan göstərdiyi şeyə dair kitab, risalə, vərəqə, sənəd və s. mənası bildirən sözlər düzəldilir. Məsələn: “Şahnamə”, “Dərbəndnamə”, salnamə, əhdnamə, şəhadətnamə, etibarnamə, müraciətnamə və s.

naməhrəm [na:məhrəm] isim fars/ərəb

1. İslam dininə görə, qadının yaşınmalı olduğu kişi, yaxud kişinin görməyə ixtiyarı olmadığı qadın (qız). □ Naməhrəmdən yaşınmaq köhnədən qalma adətdir.
2. Sifət kimi: şəriətə görə, məhrəm olmayan. □ ...heç həya etmirsən ki, üzünü açıb bu naməhrəm kişilərə göstərirsən. (S.S.Axundov).
3. Sifət kimi: yad, özgə, kənar. □ ...gərək bir naməhrəm adam Nigar xanımın boyunu görməsin. (“Koroğlu”).

naməqbul [na:məqbul] sifət fars/ərəb

Məqbul olmayan, qəbul oluna bilməyən, işə keçməyən; münasib olmayan, namünasib. □ Naməqbul iş.

naməlum [na:mə:lum] sifət fars/ərəb

Məlum olmayan, tanınmayan, bilinməyən; məchul. □ Naməlum yer.

naməlumluq [na:mə:lumlux] isim

1. Məlum olmama, tanınmama, bilinməmə; məchulluq.
2. Qeyri-müəyyənlik. □ ...Qarşıdakı naməlumluq... Tapdığı qorxutmuşdu. (Ə.Əbülhəsən).

namərbut [na:mərbut] sifət fars/ərəb

1. Nalayiq, namünasib. □ Namərbut söz.
2. Söyüş məqamında işlənir (bəzən zarafatla). □ Kəs səsini nadürüst, namərbut! (S.S.Axundov).

namərd [na:mərt] sifət fars

1. Alçaq, müxənnəs, nakişi, əclaf. □ Namərd adam.
2. Vəfasız. □ Gözəl eşqində könül yanar, sızlar; İnsaf, mərhəmət yox namərd fələkdə. (H.Cavid).
3. İsim kimi: alçaq, müxənnəs, nakişi, əclaf adam. □ Xəbər alın o namərdin zatını; Aparıbdı mərd igidin atını. (“Koroğlu”).

namərdlik [na:mərtdix'] isim

Alçaqlıq, nakişilik; xainlik, xəyanət, vəfasızlıq, əhdi pozma. □ Cavan bir adamın arzusunu könlündə qoymaq namərdlik olar. (Ə.Vəliyev).

namxuda [namxuda] nida fars

Nitq etiketi. “Maşallah”, “gözə gəlməsin”, “göz dəyməsin” mənalarında işlədilən tərif sözü. □ Maşallah, namxuda, heç bu ilki kimi sən baş çapmamışdın. (M.Əliyev).

namizəd [na:mizət] isim fars 

1. Bir vəzifəyə, yerə seçilmək, irəli çəkilmək, təyin və ya qəbul olunmaq üçün adı göstərilən şəxs. □ Deputatlığa namizəd.

2. İlk, kiçik elmi dərəcəsi olan şəxs. □ Filoloji elmlər namizədi. Tibb elmləri namizədi.
3. Arxaizm. Nişanlı, adaxlı, ad olmuş. □ Məşədi, deyəsən, qızın iki namizədi vardır. (Ü.Hacıbəyli).

namizədlik [na:mizətdix'] isim

1. Bir vəzifəyə, yerə seçilmək üçün adı göstərilən şəxs kimi, namizəd kimi çıxışetmə imkanı və ya hüququ. □ Namizədliyini irəli sürmək.
2. İlk, kiçik elmi dərəcə ilə əlaqədar olan. □ Namizədlik dərəcəsi. Namizədlik imtahanı.

namlu [namlu] isim

Lülə (topda, tüfəngdə və s.). □ Tüfəng namlusuna söykənərək mən; Bu soyuq səngərdə təkcə durmuşam. (Ə.Cəmil).

nam-nişan [nam-nişan] isim fars

Ad, yer-yurd, əsil-nəsəb mənasında. □ Nam-nişanını bilmək.