Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

haqq¹ [hak'k'] sifət ərəb

1. Doğru, düz, düzgün, həqiqi. □ Haqq söz acı olar. (Atalar sözü). Haqq iş gündən aydındır. (Atalar sözü).
2. İsim kimi: ədalət, doğruluq, düzgünlük, düzlük, insaf. □ Haqq deyənin dilini kəsirlər. (Atalar sözü). Haqq nahaqqla uyuşmaz. (Atalar sözü).

haqq² [hak'k'] isim ərəb

Hüquq, ixtiyar; əsas. □ Kim güclüdür – haqq onundur.

haqq³ [hak'k'] isim ərəb

1. Gördüyü işin müqabilində birinə verilməli olan pul, muzd və s. □ Bir müddət işlədikdən sonra bəy .. haqqını kəsir. (“Qaçaq Nəbi”). Qonşunun haqqı axirət haqqıdır. (Atalar sözü).
2. Üzvü olduğu bir təşkilata və ya bir şeydən istifadə üçün verilməli olan pul, məbləğ. □ Üzvlük haqqı. Kirayə haqqı.

haqq⁴ [hak'k'] qoşma ərəb

Barədə (barəsində), xüsusda (xüsusunda) və i.a. □ Ailəsi haqqında fikirləşmək.

haqq⁵ [hak'k'] isim ərəb

Bəraət. □ Sarışının hərəkətlərinə haqq qazandırdı. (S.Qədirzadə).

haqq⁶ [hak'k'] isim ərəb

1. Allah, Tanrı. □ ..Nə deyim, haqqın kərəminə şükür. (Ə.Haqverdiyev). Dağları en piyada; Yolu kəsmə piyada; Gedirəm, haqqa çatam; O atlı, mən piyada. (Bayatı).
2. Haqqı şəklində – and olsun, and içirəm. □ ..Ay kişi, atanın goru haqqı heç zadım yoxdur. (Y.V.Çəmənzəminli).

haqq-ədalət [hak'k'-əda:lət] isim ərəb

Ədalət, insaf. □ Səninləyəm, haqq-ədalət, səninləyəm; Milli qürur, milli qeyrət, səninləyəm! (M.Araz). Qızıl danışanda haqq-ədalət susur. (Atalar sözü).

haqq-hesab [hak'k'-hesap] isim ərəb

1. Hər hansı hesablamanın nəticəsi; hesablama, hesab. □ Hamı işdən çəkilib çıxdığı halda, mühasib çıxmaq istəmir və əlindəki haqq-hesabı başa çatdırmağa çalışırdı. (S.Rəhimov).
2. Hesabat. □ ..Durub bir sənə də haqq-hesab verim? (B.Bayramov).
3. Say-hesab. □ Professorun Mehman haqqında olan tərifləri haqq-hesaba gəlməz oldu. (S.Rəhimov).

haqq-nahaq [hak'k'-nahak'] zərf ərəb/fars

1. Haqlı olub-olmadığından asılı olmayaraq; istər haqlı olsun, istər haqsız. □ ..hər hansı bir məsələ olursa olsun, haqq-nahaq yoldaşlarının tərəfin saxlardı. (Qantəmir).
2. Yerli-yersiz. □ Haqq-nahaq danışmaq.

haqq-say [hak'k'-say] isim ərəb

Çəkilən zəhmət, əmək; edilən yaxşılıq. □ Valideynlərin haqq-sayı.

haqlama

haqlamaq [hak'lamax] feil

1. Yüyürüb çatmaq, dalınca qaçıb yaxalamaq, başının üstünü almaq. □ Bazarçaydan gələn dəstə banditləri haqlamışdı. (Ə.Vəliyev).
2. Məcazi mənada: çatmaq, yetmək, yetişmək. □ ..evlənərkən yaşı qırxı haqlamışdı. (S.Hüseyn).

haqlaşma

haqlaşmaq [hak'laşmax] feil

Hesablaşmaq, haqq-hesabı çürütmək, haqq-hesab çəkib üzülüşmək.

haqlı [hak'lı] sifət

1. Düz deyən, düzgün fikirləşən, düz hərəkət edən, səhv etməyən. □ Mühəndis etirafında haqlı idi. (Ə.Sadıq).
2. Doğru, düz, düzgün, yerində, həqiqətə əsaslanan. □ Haqlı təklif. Haqlı tələb. Haqlı etiraz.

haqlılıq [hak'lılıx] isim

Fikirdə, mühakimədə, hərəkətdə və s. düzlük, düzgünlük, doğruluq; haqlı olma; haqq, ədalət. □ Öz işinin haqlılığına inanmaq.

haqsevər [hak'sevər] isim

1. Haqqı, düzgünlüyü, doğruluğu sevib müdafiə edən adam.
2. Sifət kimi: haqqı, düzgünlüyü, doğruluğu sevib müdafiə edən. □ Haqsevər adam.

haqsız [hak'sız] sifət

1. Haqq və insafa uyğun olmayan; ədalətsiz, nahaq, əsassız; əbəs, bihudə, boş yerə. □ Haqsız iddia. Haqsız cəza.
2. Heç bir haqqı, hüququ olmayan.

haqsızlıq [hak'sızdıx] isim

1. Haqq və ədalətə uyğun olmayan hal; ədalətsizlik, insafsızlıq. □ Nəbi kiçik yaşlarından haqsızlığı sevməzdi. (“Qaçaq Nəbi”).

2. Hüquqsuzluq, ədalətsizlik. □ Hər yerdə, hər mühitdə haqsızlığın, qolugüclülüyün .. əleyhinə çıxışlar olurdu. (S.Hüseyn).

haqverməz [hak'verməz] sifət

Başqasını işlədib haqqını verməyən, haqqını kəsən; istismarçı. □ Məlik tacir haqverməz adamdı. (Nağıl).