Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

hikmət [hikmət] isim ərəb

1. Müdrik söz, dərin fikir, dərin məna, müdriklik, dərinlik; ibrətamiz, nəsihətli söz, kəlam. □ Hikmətdən sual olmur. (Atalar sözü).
2. Məcazi mənada: anlaşılmaz şey, gizli səbəb, sirr, müəmma. □ ..alimlər oraya dolmuşlar ki, zəlzələnin hikmətlərini mümkün qədər öyrənsinlər. (C.Məmmədquluzadə).
3. Keçmişdə fəlsəfəyə, təbiət elmlərinə, xüsusən fizikaya verilən ad. □ Mən tarixi-nadir kitabını yarısına qədər oxumuşam, ona görə hikmət elmindən yaxşı biliyim vardır. (Ü.Hacıbəyli).

hikmətamiz [hikməta:miz] sifət ərəb/fars

Hikmətli, həkimanə, müdrikanə. □ Hikmətamiz söhbətlər.

hikmətli [hikmətdi] sifət

Hikmətamiz, filosofanə, fəlsəfi fikirlərlə dolu; müdrik. □ Hikmətli şeirlər.

hil [hil] isim

Botanika. Zəncəfil ailəsindən tropik bitki və bu bitkinin ədviyyə kimi işlədilən toxumu. □ Hil tərkibində efirli yağ olan çoxillik ot bitkisidir.

hilal [hilal] isim ərəb

1. Təzə çıxmış bir-iki günlük ay; aypara. □ Hər gecə fəğanım yetişir göydə hilalə. (S.Ə.Şirvani).
2. Məcazi mənada: klassik və xalq ədəbiyyatında gözəlin qaşına işarə. □ Qaşların hilal; Ağ üzündə xal; Körpə bir maral; Ay qadası. (Xalq mahnısı).

hilali [hila:li] sifət

Hilal şəklində, aypara şəklində, yeni ay şəklində olan. □ Hilali qaşlar.

him [him] isim

Birinə gözlə edilən işarə; him-cim. □ Gülzar qulluqçuya him elədi ki, Züleyxanı bayıra çıxarsın. (C.Cabbarlı).

himayə [hima:yə] isim ərəb

1. Birini (daha zəif olanı) qoruma, ona havadarlıq və qayğı göstərmə, qanadı altına alma; himayəçilik. □ Nənə himayəsində böyümək.
2. Məcazi mənada: birini (daha zəif olanı) qoruma, ona havadarlıq və qayğı göstərmə, qanadı altına alma; himayəçilik. □ Qız qaratikan kolunun himayəsinə sığınmış xırdaca çiçəkli boyaqgülünün kövrək zoğlarını gördü. (Ə.Məmmədxanlı).
3. Məcazi mənada: qayğı, kömək, diqqət, arxa. □ Yoldaşın himayəsi.

himayəçi [hima:yəçi] sifət

Himayə edən, hamilik edən, qeydinə qalan; arxa, kömək, himayədar.

himayəçilik [hima:yəçilix'] isim

Birini himayə altına alma, ona havadarlıq göstərmə; havadarlıq, himayədarlıq (bəzən mənfi mənada işlənir). □ ..Gözünün qabağında görmədinizmi ki, himayəçilik bizim kəndin başına nə oyun açdı? (B.Bayramov).

himayədar [hima:yədar] ərəb/fars

himayədarlıq [hima:yədarrıx]

himayəedici [hima:yəedici] sifət

Himayə edən, qoruyan, qayğısına qalan; himayəkar. □ ..Mərhəmətli çariça sizə də himayəedici əlini uzatmaq istəyir.. (Y.V.Çəmənzəminli).

himayəkar [hima:yəkar] sifət ərəb/fars

Özündən zəifi, kiçiyi, köməksizi, acizi himayə etməyi sevən, ona havadarlıq edən, qayğı göstərən. □ Hər iki bacının gözləri qabağında himayəkar Qulam müəllim bütün varlığı ilə canlandı. (S.Rəhimov).

himayəsiz [hima:yəsiz] sifət

Himayə edəni, qayğısına qalanı olmayan: baxımsız, adamsız. □ Himayəsiz qoca.