Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

hərbə-zorba [hərbə-zorba] isim

Qorxutmaq, dəhşətə salmaq üçün edilən hərəkət və ya deyilən söz; hədə-qorxu, hədə. □ ..məclisdə iki aşıq qarşı-qarşıya eyni rədif, eyni qafiyə və eyni şəkildə bədahətən şeir söyləyib, bir-birinə Hərbə-zorba gəlirdilər.

hərbi [hərbi] sifət ərəb

1. Hərbə, müharibəyə aid olan, müharibə ilə əlaqədar olan; müharibə ehtiyacları üçün olan. □ Hərbi vəziyyət. Hərbi zavod. Hərbi sənaye.
2. Orduya aid olan, orduda xidmətlə əlaqədar olan; əsgəri. □ Hərbi xidmət. Hərbi həkim. Hərbi məktəb.
3. Orduda xidmət edən adamla əlaqədar olan, hərbi xidmətçiyə aid; əsgəri. □ Hərbi and. Hərbi forma (geyim).
4. Orduda xidmət edən; hərbçi, hərbiyyəli. □ Hərbi adam.

hərbiləşdirilmə

hərbiləşdirilmək [hərbiləşdirilməx'] feil

Hərbi ehtiyaclara, hərbi tələbata, hərbi vəziyyətə uyğunlaşdırılmaq. □ Dəniz nəqliyyatı hərbiləşdirildi.

hərbiləşdirmə

hərbiləşdirmək [hərbləşdirməx'] feil

1. Hərbi vəziyyətə, müharibə şəraitinə, hərbi ehtiyac və tələbata uyğunlaşdırmaq. □ İqtisadiyyatı hərbiləşdirmək.
2. Əhaliyə müharibə işini öyrətmək.

hərbiləşmə

hərbiləşmək [hərbiləşməx'] feil

Hərbi vəziyyətə, hərbi ehtiyac və tələbata uyğunlaşmaq, hərbi ehtiyaclara xidmətə keçmək.

hərbiyyə [hərbiyə] isim ərəb

1. Arxaizm. Hərbi və əsgəri işlərə baxan dövlət idarəsi.
2. Arxaizm. Hərbi. □ Cuma İmanzadə 1922-ci ildə Bakıda hərbiyyə məktəbini bitirmişdi. (Ə.Əbülhəsən).

hərbiyyəli [hərbiyəli] isim

Hərbi xidmətçi, əsgəri xidmətdə olan adam. □ Üstüörtülü bir dam tapıb içəri girəndə hərbiyyəlilərlə dolu olduğunu gördü. (Mir Cəlal).

hərcayi [hərcayi] sifət fars

1. Avara, sərsəri, veyil, heç bir işlə məşğul olmayan. □ Hərcayi adam.
2. Zərf kimi: boş-boş, avara-avara, veyil-veyil. □ Vəqt oldu çıxıb küçədə cövlan edəsiz siz; Hərcayi gəzib, hər yeri seyran edəsiz siz. (M.Ə.Sabir).
3. İsim kimi: avara, sərsəri, veyil, heç bir işlə məşğul olmayan adam. □ Hərcayidən, müxənnəsdən, nadandan; Nə söz qaldı sənətkara dəyməmiş? (Aşıq Ələsgər).
4. Mənasız, boş. □ Hərcayi iş.

hərcəhətli [hərcəhətdi]

hərc-mərclik [hərc-mərçdix'] isim

Əmin-amanlıq, qayda-qanun olmadığı vəziyyət; qarışıqlıq, nizamsızlıq, qarma-qarışıqlıq; anarxiya. □ Hərc-mərclik geniş Rusiyanın bir başından tutmuş o biri başına qədər dalğalanırdı. (Y.V.Çəmənzəminli).

hərçənd [hərçənt] bağlayıcı fars

Bir cümləni ona zidd olan və ya onu aydınlaşdıran başqa cümlə ilə qarşılaşdırır. (həmin cümlənin ikinci hissəsində amma, ancaq, lakin, fəqət bağlayıcılarından biri işlənir). □ Hərçənd qar yağır, lakin hava soyuq deyil.

hərçi [hərçi] zərf fars

Hər nə qədər, nə qədər. □ Hərçi çalışdısa, şeri əzbərləyə bilmədi.