Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

helium [heliyum] isim yunan

Kimya. Sıfır qrupundan kimyəvi element.

helmintologiya [helmintalogiya] isim yunan

Tibb. Tüfeyli qurdlardan və onların törətdiyi xəstəliklərdən bəhs edən elm.

hematogen [hematagen] isim yunan

Tibb. Dərman preparatı; qliserin və şərabda həll olunmuş məhlul.

hematologiya [hematalogiya] isim yunan

Tibb. Qanın tərkibini və xüsusiyyətini öyrənən elm sahəsi.

herik [herik'] isim

Payızda şumlanıb dincə qoyulma. □ Qarğıdalıdan sonra əkilmiş buğdanın dəni herik edilmiş zəmidə yetişdirilən buğdanın dənindən ağır olur.

hermafrodit [hermafrodit] isim yunan

Kişi və qadın əlamətləri olan insan və ya heyvan.

heroqlif [heroqlif] isim yunan

İdeoqrafik yazı sistemində heca və ya səs bildirən fiqurlu işarə. □ Heroqliflər müxtəlif sayda qrafik ünsürdən təşkil olunur.

hers [hers] isim

Fizika. Rəqs tezliyinin ölçü vahidi.

hersoq [hersok'] isim alman

1. Qərbi Avropada yüksək zadəgan, knyaz titulu.
2. Yüksək zadəgan, knyaz titulu olan adam.
3. Tarix. Orta əsrlərdə iri feodal.

hersoqluq [hersok'lux] isim

1. Tarix. Başında hersoq duran feodal dövləti.
2. Hersoq titulu.

hesab [hesap] isim ərəb

1. Hər hansı hesablamanın rəqəmlərlə ifadə olunan nəticəsi; say, miqdar. □ Qulaq asanların hesabı artdı. (Ə.Haqverdiyev).

2. Hesablama, sayma, hesab etmə.

Bir sıra alimlərin apardığı hesaba görə Yer kürəsinin tərkibində olan tək uran və torinin atom enerjisi neft və daş kömür ehtiyatının enerjisindən 20 dəfə çoxdur. (A.Qarayev).
3. Riyaziyyat. Riyaziyyatın, rəqəmlərin sadə xüsusiyyətlərini və onlarla həll olunan əməliyyatı öyrənən bəhsi. □ Hesabdan “5” almaq.
4. Borc, verəcək. □ Hesabın böyük – kiçiyi olmaz. (Atalar sözü).
5. Maliyyə. Maliyyə əməliyyatı və ya hər hansı idarənin, müəssisənin maliyyə əməliyyatının mühasibat uçotu üçün əsas olan sənədlər. □ İdarənin hesab nömrəsi.
6. Zərf kimi: hesabına şəklində – vəsaiti ilə, pulu ilə. □ Öz hesabına ezamiyyətə getmək.

hesabaalma [hesabaalma] isim

Hesablama, siyahıyaalma yolu ilə bir şeyin miqdarını, sayını, ədədini müəyyənləşdirmə. □ Malları hesabaalma.

hesabagəlməz [hesabagəlməz] sifət

Hesablanması, sayılması mümkün olmayan; saysız-hesabsız, hesaba gəlməyən.

hesabagəlməzlik [hesabagəlməzdix'] isim

Sayı-hesabı olmama; saysızlıq, hədsizlik.

hesabat [hesabat] isim ərəb

1. Öz işi, verilən tapşırığı yerinə yetirməsi, yaxud apardığı tədqiqatın nəticəsi və s. haqqında məsul şəxsə, ya kollektivə, təşkilata və s. verilən yazılı və ya şifahi rəsmi məlumat. □ İllik hesabat. Şöbənin hesabatı.
2. Bir şey və ya iş haqqında izahat, geniş məlumat. □ ..Elə bilirəm ki, kişinin arvada hesabat verməsi məcburi deyildir. (B.Bayramov).
3. Maliyyə. Buraxılmış pulun xərclənməsi haqqında sənəd. □ Maliyyə hesabatı.