Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

hazırlaşdırma

hazırlaşdırmaq [hazırraşdırmax] feil

Hazır etmək, hazır hala salmaq. □ ..mən də onlara cürbəcür hekayələr söylərdim və onları gələcək həyata hazırlaşdırmağa çalışardım. (T.Ş.Simurq).

hazırlaşma

hazırlaşmaq [hazırraşmax] feil

1. Bir iş görmək və ya bir yerə getmək üçün hazırlıq görmək, hazırlanmaq, özünü hazır etmək. □ Yola düşməyə hazırlaşmaq.
2. Oxuyub öyrənmək, bir şey üzərində işləmək, çalışmaq. □ Fizikadan hazırlaşmaq.

hazırlatma

hazırlatmaq [hazırratmax] feil

Hazır etdirmək. □ Qış üçün yem hazırlatmaq.

hazırlıq [hazırrıx] isim

1. Bir iş görmək üçün hazırlaşma, hazır olma. □ Yaz əkininə hazırlıq.
2. Məşğələ, dərs, mütaliə prosesində əldə edilən bilik ehtiyatı. □ İmtahanda hazırlığını nümayiş etdirmək.
3. Tədarük edilmiş şey; tədarük. □ Taxıl hazırlığı. Pambıq hazırlığı.

hazırlıqlı [hazırrıxlı] sifət

Hazırlığı olan. □ Hazırlıqlı tələbə.

hazırlıqsız [hazırrıxsız] sifət

1. Hazırlığı olmayan. □ Hazırlıqsız tələbə.
2. Zərf kimi: qabaqcadan hazırlaşmamış, hazırlaşmadan, hazır olmadan. □ Hazırlıqsız imtahana girmək.
3. Qabaqcadan hazırlığı görülməmiş, qabaqcadan hazırlanmamış, qabaqcadan tədbirləri görülməmiş. □ Hazırlıqsız iclas.

heca [he:ca] isim ərəb

Dilçilik. Sözdə bir dəfə nəfəs verməklə tələffüz olunan səs və ya səs birləşməsi. □ Sözü hecalara ayırmaq.

heca-heca [heca-heca] zərf

Hecalara ayıraraq, hecalayaraq, hecalarla. □ Heca-heca oxumaq.

hecalama

hecalamaq [hecalamax] feil

Hecalarla, hecalara ayıraraq oxumaq; höccələmək.

heç [heç] ədat fars

1. Sual cümlələrində cümlənin sual səciyyəsini gücləndirmək üçün işlədilir. □ Heç görmüsən ki, ilin bu vaxtında qar yağsın?
2. Zərf kimi: qətiyyən, əsla, bilmərrə, büsbütün. □ Bir şəm ki haqdan yana, heç bad ilən sönməz. (Atalar sözü).
3. İsim kimi: heç bir qiyməti, dəyəri, hörməti olmayan adam və ya şey haqqında. □ Utanmazmı Füzulinin adını çəkən, özü bir heçkən. (M.Müşfiq).
4. İsim kimi: puçluq, yoxluq, fanilik, ölüm bildirir. □ Barmağım beşdi mənim; Günlərim keçdi mənim; Cəfa çəkdim, yurd saldım; Axırım heçdi mənim. (Bayatı).
5. Sual cümlələrində bir şeyin, işin vaxtilə və ya hazırda olub-olmadığını, baş verib-vermədiyini, edilib-edilmədiyini müəyyənləşdirmək üçün işlənir; hər hansı bir vaxtda və yerdə, əzqəza, təsadüfən. □ Heç xaricdə olmusan? Bu adamı heç görmüsən?
6. Modal söz kimi: əvvəlki sual və ya cavabdan fikri yayındırmaq məqsədilə işlədilir. □ Heç, elə bir şey yoxdur.
7. Heçdən şəklində – ortada, əldə heç bir şey olmadan, yoxdan, sonradan, yaxud çox cüzi, əhəmiyyətsiz bir şeydən. □ Heçdən bir şey düzəldib ortaya çıxarmaq.
8. Heçdən şəklində – heç bir səbəb, əsas olmadan. □ Heçdən dava salmaq. Heçdən incimək.

heç-heçə [heç-heçə] zərf

Hər iki tərəf üçün uduşsuz və ya məğlubiyyətsiz (müxtəlif oyunlarda, yarışlarda). □ Real-Madrid və Barselona oyunu heç-heçə nəticələndi.