Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

hasilat [ha:silat] isim ərəb

İstehsal olunan, hasil edilən məhsulların hamısı bir yerdə; məhsulat. □ Süd hasilatı. İllik hasilat. Kömür hasilatı.

haşa [ha:şa] nida ərəb

1. Olmasın, Allah eləməsin, Allah göstərməsin, ...uzaq. □ ..Haşa.. Min il zindanda çürüsəm də evləndi yoxdur. (Nağıl).
2. Zərf kimi: əsla, qətiyyən, heç vaxt. □ Dolandım dünyanı, gəzdim başbaşa; Sənin kimi gözəl görmədim haşa. (Aşıq Ələsgər).

haşalama

haşalamaq [haşalamax] feil

Danmaq, inkar etmək, boynundan atmaq.

haşiyə [ha:şiyə] isim ərəb

1. Parçanın və s.-nin kənarında rəngi, gülü, materialı cəhətdən ondan fərqlənən zolaq. □ Döşəmənin haşiyəsi.
2. Parçanın, divar kağızının və s. kənarlarını çevrələyən zolaq; çərçivə.
3. Kitab və s.-nin səhifələrinin kənarında ağ yer. □ Kitabın haşiyəsi.
4. Həmin ağ yerdə yazılmış yazı, qeyd.
5. Məcazi mənada: əsas məsələ ilə əlaqəsi olmayan və ya az əlaqəsi olan danışıq, ya yazı. □ Hə, hə – deyə, Naznaz Yarməmmədin haşiyəsinə qulaq asmayıb tələsdirdi. (M.İbrahimov).

haşiyələmə

haşiyələmək [ha:şiyələməx'] feil

1. Kənarlarına haşiyə tikmək, haşiyə ilə çevrələmək, haşiyə çəkmək. □ Paltarın ətəyini haşiyələmək.
2. Məcazi mənada: dövrələmək, çevrələmək, əhatə etmək. □ Respublika ərazisinin yarısından çoxunu təşkil edən dağlıq sahələr onu şimaldan, qərbdən, cənubdan və cənub-şərqdən haşiyələmişdir.

haşiyələnmə

haşiyələnmək [ha:şiyələmməx'] feil

1. Kənarlarına haşiyə tikilmək, haşiyə çəkilmək, çərçivəyə alınmaq, çərçivəyə salınmaq. □ Burada Azərbaycan kənd təsərrüfatı qabaqcıllarının gözəl işlənib haşiyələnmiş portretlərinə də baxdıq.
2. Məcazi mənada: dövrələnmək, çevrələnmək. □ ..ay işığında qara kölgə ilə haşiyələnmiş gözlərinə baxaraq, əlimi iri, cod və gözəl əlindən çəkmədən susurdum. (İ.Əfəndiyev).

haşiyəli [ha:şiyəli] sifət

Haşiyəsi olan, kənarları haşiyələnmiş. □ Haşiyəli süfrə. Haşiyəli döşəmə.

hauptvaxt [hauptvaxt] isim alman

Əsgəri vəzifədə olan şəxsləri həbsdə saxlamaq üçün xüsusi bina.

havadar¹ [havadar] isim ərəb/fars

Birinin tərəfini saxlayan, ona tərəf çıxan, onu müdafiə edən; tərəfgir, tərəfkeş, tərəfdar; eyni mənada bəzən mənfilik çaları ilə. □ Dili xoş olanın havadarı çox olar. (Atalar sözü).

havadar² [havadar] sifət ərəb/fars

Arxaizm. Yaxşı havası olan, havası tez-tez təzələnən, həmişə təmiz olan; sağlam. □ ..Qayət havadar və ziyadar məskənlər vücuda gətirilmişdir. (T.Ş.Simurq).

havadarlıq [havadarrıx] isim

Tərəfdarlıq, tərəfgirlik, tərəfkeşlik.

havadəyişən [havadəyişən] isim

1. Otağın və s.-nin havasını dəyişib təmizləmək üçün cihaz, qurğu; ventilyator.

2. Sifət kimi: otağın və s.-nin havasını dəyişib təmizləyən. □ Yaşayış binalarındakı qızdırıcı və havadəyişən qurğulara yaxşı qulluq edilməlidir.