Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

haradan [haradan] əvəzlik

1. Hansı yerdən? hayandan? hansı tərəfdən? □ Haradan gəlirsən?
2. Haradansa şəklində – hansı yerdənsə, hayandansa (naməlum, bəzən gözlənilməz bir şey haqqında). □ Haradansa uzaqdan güllə səsi eşidildi.

haradasa [haradasa] zərf

Naməlum yerdə, qeyri-müəyyən yerdə. □ Haradasa uşaq ağlayırdı.

haralı [haralı] əvəzlik

Birisinin hansı yerdən, harada anadan olduğunu, vətəninin hara olduğunu bilmək üçün işlədilir. □ O haralıdır?

haramxor [haramxor] sifət ərəb/fars

1. Özgənin malına, şeyinə, puluna tamah salan; müftəxor. □ Haramxor insan.
2. İsim kimi: özgənin malına, şeyinə, puluna tamah salan adam; müftəxor. □ ..Hamınız haramxorsunuz, hamınız oğrusunuz! (Ə.Haqverdiyev).

haramzadə [haramza:də] isim ərəb/fars

Fırıldaqçı, kələkbaz, hiyləbaz, bic, yaramaz, tülüngü. □ ..Haramzadələr, mənim əlimdən hara gedəcəksiniz. (M.F.Axundzadə).

haramzadəlik [haramza:dəlix'] isim

Fırıldaqçılıq, kələkbazlıq, hiyləbazlıq, biclik. □ ..Dəstədə bir müsəlman görmürəm ki, ondan bir haramzadəlik və xəyanət baş verməmiş ola. (C.Məmmədquluzadə).

haray [haray] nida

1. Dad, aman, vay, dad-fəryad, dad-fəğan. □ Haray, ey şerimin tunc qanadları; Fikrimin, hissimin ceyran atları. (M.Müşfiq).
2. İsim kimi: qışqırıq, hay-küy, cığır-bağır, bağırtı səsi; qışqırıq-bağırıq. □ Ox getdi, qaldı yayım; Göyə qalxdı harayım; Qismətim ayrılıqdı; Yoxdu görüşdə payım. (Bayatı).
3. İsim kimi: kömək, imdad. □ ..Atamdan mənə bir haray olmayacaq, qalmışam naçar. (N.Vəzirov).

haraya [haraya] əvəzlik

Hansı yerə? hansı tərəfə? hayana? □ Haraya gedirsən? Haraya baxırsan?

harayçı [harayçı] isim

Haraya gələn, köməyə gələn, özünü haraya çatdıran, yaxud dalaşanları gəlib ayıran adam. □ ..Zalım oğlu istəyirmiş barmağını salıb biçarə arvadın gözünü töksün, harayçı qoymayıb.. (N.Vəzirov).

haray-həşir [haray-həşir] isim

Hay-küy, səs-küy. □ Bir tərəfdə haray-həşirlə daş, qum daşınır, o biri tərəfdə qumla əhəng qarışdırılıb palçıq edilirdi. (S.Rəhimov).

haraylama

haraylamaq [haraylamax] feil

1. Qışqıraraq çağırmaq, səsləyib çağırmaq. □ Ana vətən harayladı; Dar günündə övladını. (N.Rəfibəyli).

2. Məcazi mənada: hava ilə oxumaq. □ Xanəndə qavalı üzünə tutub, “əziziyəm” deyə harayladı. (Mir Cəlal).

haraylaşma

haraylaşmaq [haraylaşmax] feil

Bir-birini bərkdən çağırmaq, qışqıraraq səsləmək. □ Uşaqlar qaçışır və haraylaşırlar.

harın [harın] sifət

1. Yaxşı bəslənməkdən, yaxşı baxılmaqdan kökəlmiş, qızğınlaşmış, azğınlaşmış; tünd. □ Harın dayça.
2. Məcazi mənada: qudurğan, azğın, həddindən artıq lovğa, özündənrazı, mütəkəbbir adam haqqında. □ Harın qız.