Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

hamarlatma

hamarlatmaq [hamarratmax] feil

"Hamarlamaq" feilinin icbar növü.

hamarlayıcı [hamarrayıcı] sifət

Bir şeyin səthini hamarlamaq üçün işlədilən. □ Hamarlayıcı maşın.

hamarlıq [hamarrıx] isim

Hamar şeyin halı, hamar, düz olma. □ Kiçik kol-koslar, ensiz arxların kənarlarında bitmiş hündür qamışlar da çölün hamarlığına qovuşaraq geniş düzənlikdə əriyib batırdı. (Q.İlkin).

hamarlüləli [hamarlüləli] sifət

Lüləsində yiv olmayan, lüləsi hamar olan; yivsiz. □ Hamarlüləli tüfəng.

hamaş¹ [hamaş] sifət

Topa, bir-birinə bitişik (çiçək və meyvə haqqında).

hamaş² [hamaş] isim

Yol yoldaşı. □ Bu dünya bir yol kimidir, biz axirət müsafiri; Kəcavədə hamaş gərək öz hamaşilən yanaşa. (M.Şəhriyar).

hambal [hambal] isim ərəb

1. Belində yük daşımaqla keçinən adam. □ ..cəld nökər Cəfəri göndərib iki nəfər hambal çağırtdı.. (S.S.Axundov).
2. Məcazi mənada: döşəmənin altına və ya evin səqfinə qoyulan tir.
3. Məcazi mənada: evin səqfindəki şalbanı saxlamaq üçün onun altına qoyulan paya; dayaq. □ ..Səqfin ortalığından bir hambal verilib ki, tirlərə təkyə olub, onları möhkəm saxlasın. (C.Məmmədquluzadə).

hamballıq [hamballıx] isim

Arxaizm. Hambalın işi, sənəti, peşəsi. □ ..Bakıya gəlib, bazarda hamballıq etdi. (B.Talıblı).

ham-ham [ham-ham]

1. Hürərkən itin çıxardığı səsi bildirən təqlidi söz.
2. İt.

hamı [hamı] əvəzlik

Bir nəfər də kənarda qalmayaraq, hamısı, bütün adamlar. □ Hamı dindi, can oldu, mən dinəndə, qan oldu. (Atalar sözü).

hamılıqca [hamılıxca]

hamılıqla [hamılıxnan] zərf

Bir nəfər də kənarda qalmayaraq, hamısı bir yerdə, birlikdə, cəmən; yekdilliklə. □ Hamılıqla namizədə səs vermək.

hamısı [hamısı] əvəzlik

1. Bir nəfər də kənarda qalmayaraq, bütün adamlar. □ Adamların hamısı gəlmişdi.
2. Eyni mənada əşya haqqında. □ Binaların hamısı təmir olunub.

hami [ha:mi] isim ərəb

1. Birini himayə edən, himayəsi altına alan, qoruyan; himayəçi, havadar, arxa. □ Rüstəm bəyin üzündə hami axtaran bir çocuq ifadəsi vardı. (Y.V.Çəmənzəminli).
2. Birisinə və ya bir təşkilata hamilik edən adam və ya təşkilat. □ Bu işdə hamilər çox kömək edə bilərlər.

hamil [ha:mil] sifət ərəb

1. Arxaizm. Yüklü, yüklənmiş.
2. Arxaizm. Üzərində olan.
3. Arxaizm. Daşıyan, götürən.
4. Arxaizm. İsim kimi: sahib, yiyə.