Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

fisqarmoniya [fisqarmoniya] isim alman

Musiqi. Orqan kimi səslənən klavişli (dilli) nəfəslə çalınan musiqi aləti.

fişəng [fişənk] isim

1. Alışarkən havada yüksəkliklərə qalxan, şənliklərdə, atəşfəşanlıqda, habelə siqnal verməkdə və hərbi işdə tətbiq edilən partlayıcı maddə, mərmi. □ Qırmızı fişəng.
2. Arxaizm. Patron. □ Tüfəngə fişəng qoymaq.

fit [fit] isim

1. Bir-birinə kiplənmiş dodaqların və ya dişlərin arasından güclü nəfəsvermə, yaxud fıştırıq və s. vasitəsilə çıxarılan kəskin zil səs. □ ..Vədə olunmuş fit səsi Gülsümün qulağına gəldi. (Ə.Haqverdiyev).
2. Bu cür səs çıxarmaq üçün alət; fıştırıq.
3. Mexaniki fıştırıqla çıxarılan sürəkli zil səs; siqnal. □ Gəminin fiti.
4. Bəzi quş və heyvanların çıxardığı eyni tembrli və tonlu səs; fışqırıq.
5. Vıyıltı, uğultu.

fitə [fitə] isim ərəb

1. Hamamda çimərkən və ya bir iş görərkən belə bağlanılan qumaş parça (əsasən qırmızı rəngdə olur). □ Camadar ustaya yanaşıb, onun quru fitəsini bucaqda dəyişib ona köhnə və yaş bir fitə verdi.(Y.V.Çəmənzəminli).
2. Bəzi Şərq ölkələrində şalvar əvəzinə belə bağlanan qumaş parçası. □ Efiopiya kəndlisinin fitəsi.

fitil [fitil] isim

1. Bəzi işıqlandırıcı və qızdırıcı cihazlarda (pilətə, lampa, şam və s.) yanan lent, ip, qaytan. □ Lampa fitili.
2. Bir şeyi alışdırmaq, partlayış əmələ gətirmək üçün alışqan qaytan. □ Daldan gəlir top, topxana, qumbara; Fitilləri tüstüləyir havadə. (A.Səhhət).
3. Tibb. Qanaxmanı dayandırmaq və ya çirki sorub çəkmək üçün yaranın içinə, yaxud boşluğa qoyulan mikrobsuzlaşdırılmış tənzif (cuna) parçası; tampon. □ Yaraya fitil qoymaq.

fitilləmə

fitilləmək [fitilləməx'] feil

1. Partlayıcı şeylərin fitilini alışdırmaq.
2. Məcazi mənada: qızışdırmaq, alışdırmaq.

fitilli [fitilli] sifət

1. Fitili olan, fitil keçirilmiş. □ Fitilli lampa.
2. Fitillə alışdırılan. □ Fitilli mina.

fitləmə

fitləmək [fitdəməx'] feil

1. Fit çalmaq, fit vermək; fitlə bildirmək, ya çağırmaq. □ Qoyunları aparmaq üçün fitləmək.
2. Fit çalmaqla öz nifrətini, narazılığını, hiddətini bildirmək; fitləmək.
3. Məcazi mənada: təhrik etmək, sövq etmək, qızışdırmaq.

fitnes [fitnes] isim ingilis

İdman. Sağlam, gənc insanlar üçün mümkün olan; xüsusi məşqlər, aktiv hərəkətlər nəticəsində əldə edilən yaxşı fiziki vəziyyət; sağlam həyat tərzi.

fitnə [fitnə] isim ərəb

1. Qarışıqlıq, ara pozma, ara qarışdırma; adamları, camaatı və s. bir-birilə vuruşdurmaq, aralarını pozmaq üçün gizlicə hazırlanan qəsd, xəyanət, fitnə-fəsad; provokasiya. □ ..Əgər onun fitnəsi olmasaydı, bibim nə müridlərin meyxanasına gedərdi, nə də başına bu iş gələrdi. (İ.Şıxlı).
2. Fitnəçi. □ Fitnə adamdır.
3. Məcazi mənada: qurğu, tələ, hiylə. □ Səba xanım bütün macəra və fitnəni öz şəxsində mərkəzləşdirdiyinə baxmayaraq, onun zahiri gözəlliyi təbiətin möcüzələrindən idi. (M.S.Ordubadi).

fitnəçi [fitnəçi] sifət

1. Fitnə törədən, araqarışdıran, fitnə-fəsad salan, adamları bir-birilə vuruşduran, onların arasına təfriqə salan; provokator.
2. Məcazi mənada: fitnə törədən, araqarışdıran, fitnə-fəsad salan, adamları bir-birilə vuruşduran, onların arasına təfriqə salan. □ ..başı üstündən aynanı götürüb, fitnəçi gözlərini aynaya açıb baxırdı. (M.S.Ordubadi).

fitnə-fəsad [fitnə-fəsat] isim ərəb

Qarışıqlıq, ara pozma, ara qarışdırma; adamları, camaatı və s. bir-birilə vuruşdurmaq, aralarını pozmaq üçün gizlicə hazırlanan qəsd, xəyanət, provokasiya. □ Araya fitnə-fəsad salmaq.

fitnəkar [fitnəkar] ərəb/fars