Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

ağlar¹ [ağlar]

Tarix. Ağqvardiyaçılar, əksinqilabçılar.

ağlar² [ağlar]

İdman. Bir sıra stolüstü oyunlarda (şahmat, dama, nərd və s.) açıq rəngli fiqurlar və damalar.

ağa [ağa] isim

1. Arxaizm. Hakim, istismarçı siniflərə mənsub adam; mülkədar, bəy, zadəgan. □ O, kəndin əsl ağası həmişə kasıb insanlara xeyirxahlıq edərdi.

2. Arxaizm. Keçmişdə seyidlərə, ruhanilərə verilən ləqəb. □ Bala, gəlin oturun, qulaq asın, görün ağa nə deyir!

3. Arxaizm. Sahib, sahibkar, yiyə, hakim. □ Mən bu evin həm ağasıyam, həm də nökəri. Ağa deyir, sür dərəyə, sür dərəyə.

adaxlandırma

adaxlandırmaq [adaxlandırmax] feil

Nişanlanmaq, nişan taxılmaq.

addımlatmaq [addımlamax] feil

ağabacı [ağabacı] isim

Dialekt. Böyük qardaş, dayı və başqa qohumların arvadlarına hörmət üçün verilən ad.

ağac [ağaç] isim 

1. Budaqları və bərk gövdəsi olan çoxillik bitki; oduncaq. □ Alma ağacı. Nar ağacı. Ağac bar verəndə başını aşağı əyər. (Atalar sözü).

2. Ağacdan hazırlanan tir, dirək, taxta, şalban və s. □ Ağac ehtiyatı.

3. Ələ götürülən əsa. □ Əfsus, qocaldım, ağacım düşdü əlimdən. (M.Ə.Sabir).

4. Arxaizm. Təxminən 6-7 kilometrə bərabər uzunluq ölçüsü. □ Əvvəllər ağac sözü uzunluq ölçüsü kimi işlədilirdi.

ağacan [ağacan] isim

Arxaizm. Ataya, yaxud böyüyə hörmət və nəvazişlə müraciət.

ağacatma [ağacatma] isim

1. Arxaizm. Əl ağacı kimi bir ağacla oynanılan oyun adı.

2. Arxaizm. Keçmişdə qoyun satdıqda, seçmə olmasın deyə, sürünün içinə ağac atıb, onun bir hissəsini ayırma.

ağacayaq [ağacayax] isim

1. Dialekt. Arxaizm. Ayaqlarına qarmaqlı ağaclar taxıb gəzən oyunbaz. □ Əvvəllər ağacayaqlara daha çox maraq var idi.

2. Dialekt. Arxaizm. Məcazi mənada: uzundraz adam.

3. Zoologiya. Su kənarında yaşayan uzunayaq quş. □ Yuxuda ağacayaq görmək o deməkdir ki, siz bədbəxt hadisə ilə qarşılaşacaqsız.

ağacdeşən [ağaşdeşən]

ağacdələn [ağaşdələn] isim

Zoologiya. Ağac koğuşlarındakı cücülərlə qidalanan uzun, sərt dimdikli quş.

ağacdoğrayan [ağaşdoğrıyan] sifət

Kəsilmiş ağacları doğramaqla onlardan taxta-şalban hazırlayan. □ Ağacdoğrayan zavod.

ağackəpənəyi [ağaşkəpənəyi] isim

Zoologiya. Ağaclara ziyan vuran kəpənəyə oxşar cücü. □ Ağackəpənəyi ağaclara çox güclü ziyan vurur.

ağacqurbağası [ağaşqurbağası] isim

Zoologiya. Həyatının çoxunu ağacda keçirən yaşıl rəngli kiçik qurbağa. □ Hərdən ağacların üstündə ağacqurbağası da görmək mümkün idi.