Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

üzrsüz [üzrsüz] sifət

Üzrlü səbəbi olmayan, səbəbsiz. □ Üzrsüz dərsə gəlməmək. Üzrsüz səbəblərə görə...

üzsüz [üzsüz] sifət

1. Üzü, qaymağı yığılmış. □ Üzsüz süd. Üzsüz qatıq.

2. Üz çəkilməmiş, üzü olmayan. □ Üzsüz döşək.

3. Məcazi mənada: utanmaz, həyasız, sırtıq. □ Üzsüz adam.

üzüaçıq [üzüaçıx] zərf

Üzünü çadra ilə örtməmiş; çadrasız. □ Müsyö Jordan beyninə salıbdır ki, Parijdə qızlar, gəlinlər məclisdə, yığıncaqda üzüaçıq oturubdururlar. (M.F.Axundzadə).

üzüağ [üzüağ] sifət

Utanılacaq işi olmayan, vicdanı təmiz, alnıaçıq, namuslu, vüqarlı. □ Təbəssümlə oyansın beşikdəki körpələr; Bizim xoşbəxt, üzüağ anaların səsinə. (S.Rüstəm).

üzüağlıq [üzüağlıx] isim

Üzüağ olma, alnıaçıqlıq, namusluluq; vüqar.

üzüaşağı [üzüaşağı] sifət

1. Getdikcə aşağı tərəfə meyil edən, yuxarıdan-aşağı; başıaşağı. □ Üzüaşağı cığır.

2. Zərf kimi: getdikcə aşağı tərəfə meyil edən, yuxarıdan-aşağı; başıaşağı. □ Üzüaşağı getmək.

3. Zər kimi: çayda suyun axıb getdiyi tərəf; başıaşağı. □ Çayda üzüaşağı üzmək.

üzüboz [üzüboz] sifət

Utanmaz, nəzakətsiz, ədəbsiz, kobud. □ Üzüboz adam.

üzübozluq [üzübozdux] isim

Utanmazlıq, nəzakətsizlik, ədəbsizlik, kobudluq.

üzücü¹ [üzücü] sifət

1. Suda üzməyi bacaran adam, üzən adam; üzən, üzgüçü. □ Hərçənd Yasəmən çox üzücü idi, amma bu itiaxan, daşları və böyük kolları yumalayan seldə üzmək mümkün deyildi. (S.S.Axundov).

2. Üzgüçülüklə məşğul olan idmançı. □ Tərlan da, həkim də nəfəs almadan uşaqla üzücünün batdığı yerə baxdılar. (M.Hüseyn).

3. Üzən, suyun üzərində duran, hərəkət edən. □ Üzücü nasos. Üzücü kran. Üzücü mayak.

üzücü² [üzücü] sifət

Adamı üzən, taqətdən, əldən salan; yorucu. □ Üzücü qızdırma. Üzücü intizar.

üzüdönük [üzüdönüx'] sifət

Öz yaxınlarından üzünü döndərmiş, onlarla əlaqəsini kəsmiş, onları atıb getmiş, onlara arxa çevirmiş, xain çıxmış. □ Üzüdönük övlad.

üzüdönüklük [üzüdönüx'lüx'] isim

Üzüdönük adamın hərəkəti; üzü dönmə, arxa çevirmə; xəyanət.

üzügülər [üzügülər]

üzügülərlik [üzügülərrix']

üzügülməz [üzügülməz] sifət

1. Heç vaxt üzü gülməyən, qaşqabaqlı, hirsli, acıqlı, mızı.□ Üzügülməz adam.

2. Məcazi mənada: kədərli, qəmli.

üzük¹ [üzüx'] isim

1. Əsasən qızıldan qayrılan, bəzək üçün və ya evlilik rəmzi kimi barmağa taxılan halqa; barmaqlıq. □ Brilyant qaşlı üzük.

2. Üzük şəklində detal, hissə. □ Valın üzüyünü dəyişmək.

üzük² [üzüx']