Azərbayan dilinin antonimlər lüğəti

xələl – xeyir

Qeyrət günüdür, olmayalar özgəyə möhtac; Kim qatsa xələl şərə, edin ortadan ixrac (Ə.Vahid); Xeyir dilə qonşuna, xeyir gəlsin başına (Ata. sözü).

xəlvəti – aşkar

Xəlvəti yer tapıb gizlədin, məni görməsinlər (İ.Fərzəliyev); “İlahi, yuxu görürəm, ya bu aşkardır?” – deyə özünü toxtatdı (Mir Cəlal).

xəlvətlik – aşkarlıq

Xəlvətlik idi (Mir Cəlal); Fikir aşkarlıǧı onun ifadə olunmaǧından asılıdır.

xəsis – bədxərc

Xəsisdən alınan yumurtanın sarısı olmaz (Ata. sözü); Bədxərcdir, ona pul vermək olmaz.

xəsis – comərd

Bu xəsis kişidən nə desən, çıxar (A.Şaiq); Mən sənin kimi comərd ola bilmərəm ki (A.Şaiq).

xəsis – səxavətli

Xəsis pulludur, nə tövr çıxartsaq halaldır (Ə.Haqverdiyev); Əli, sən çox səxavətli və yaxşı oǧlansan (C.Əmirov).

xəsislik – bədxərclik

Heç vaxt xəsislik etməyin (M.S.Ordubadi); Bədxərcliyinə çoxdan bələdəm (“Azərbaycan”).

xəsislik – səxavətlilik

Rəhmsizliyi və xəsisliyi mütəfəkkirlər dəliliyin bir növü bilmişlər (M.Talıbov); Ev sahibinin safürəkliliyini, səxavətliliyini hiss etdik (“Ulduz”).

xəstə – saǧlam

Biri xəstədir, biz saǧlamıq (M.Talıbov); Düşündüm: insan xəstələnər də, saǧalar da (R.Rza).

xəstəlik  –  saǧlamlıq 

Mən yorǧun və ac idim, çox əziyyət və xəstəlik çəkmişdim (M.Talıbov); Saǧlamlıqdan başqa bir şey aramaq nahaqdır (Mir Cəlal).

xəyal – həqiqət

Bu bir həqiqətdir, deyildir xəyal (S.Rüstəm).

xəzan – bahar

Süleymanam, bilir aləm, xəzanla yoxdur işim; Məhəbbətin gülüşündən doǧan baharım var (S.Rüstəm).

xəzri – gilavar

Nə xəzri, nə gilavar; Xəzər qoyub başını; Bakının sinəsinə

yatıb (R.Rza).

xiffət – fərəh

Xiffəti qeyrətli edər (Ata. sözü); Qızı fərəh qarışıq təəccüb bürüdü (S.Qədirzadə).

xiffətlənmək – fərəhlənmək

Oğlunun dərdini çəkməkdən yazıq arvad xiffətlənmişdir ("Azərbaycan"); Bu sual Leondrı fərəhləndirdi (S.Qədirzadə).