Fizika terminlər lüğəti

LAMBERT

fiz. Parlaqlığın sistemdənkənar vahidi.

Əsasən, ABŞ-da işlədilir, lb və la ilə işarə olunur. 1 L. işıqlığı 1 radfot (1 lümen/sm2) olan və işığı bütün istiqamətlərdə bərabər səpələyən səthin parlaqlığıdır. 1 L.=3,20∙10³ nit=1/ᴫ stilb 10^-4 apostilb. İ.Lambertin şərəfinə adlandırılmışdır.

LAUEQRAM

Rentgen şüaları vasitəsilə tərpənməz monokristaldan alınmış difraksiya mənzərəsi.

M. Lauenin şərəfinə adlandırılmışdır.

LEPTONLAR

Maddənin quruluşu məlum olmayan ən kiçik hissələri; elementar zərrəciklər.

LİNZALAR alm. linse, lat. lens – ədəsə

Hər iki tərəfdən sferik və ya bir tərəfdən sferik, digər tərəfdən müstəvi səthlərlə əhatə olunan və simmetriya oxuna (simmetriya müstəvisinə) malik şəffaf cisim.

Sferik L. daha geniş yayılmışdır.

LÜKS¹ fr. luxe – cah-calal, təmtəraq, lat. luxus – büsat, dəbdəbə

Təmtəraqla düzəldilmiş mağazalar, mehmanxana nömrələri, kupelər, kayutlar və bəzi əmtəələr.

LÜKS² lat. lux – işıq

İşıqlanma vahidi. Lk və lx ilə işarə olunur.

Beynəlxalq vahidlər sistemində 1 L. 1 m2 səthi bərabər işıqlandıran 1 lm selin yaratdığı işıqlanmaya bərabərdir. 1 L.=10^-4 fot.

LÜMEN lat. lumen – işıq

İşıq seli vahidi. lm ilə işarə olunur.

Beynəlxalq vahidlər sistemində 1 L. – işıq şiddəti 1 kandel (şam) olan nöqtəvi izotrop mənbəyin 1 ster cisim bucağı daxilində buraxdığı selə bərabərdir.

LÜMEN-SANİYƏ

İşıq enerjisi vahidi. lm∙s ilə işarə olunur.

Beynəlxalq vahidlər sistemində 1 lm∙s – 1 san-də şüalanan (və ya udulan) 1 lm işıq selinə uyğun işıq enerjisinə bərabərdir.

LÜMİNOFOR lat. lumen – işıq + yun. phorós – daşıyıcı

Həyəcanlaşdırıcı təsir nəticəsində lüminessensiya edən maddələr.

L.-dan müxtəlif növ enerjiləri işıq enerjisinə çevirmək üçün istifadə edilir. Həyəcanlaşdırıcı təsirə görə katodolüminofor, fotolüminofor, radiolüminofor, rentgenolüminofor, elektrolüminofor kimi qruplara bölünür. Kimyəvi təbiətinə görə üzvi L.-lar və fosforlar (qeyri-üzvi birləşmələr) olur.