Fizika terminlər lüğəti

BARİONLAR yun. barýs – ağır

Ağır elementar zərrəciklərin (nuklonlar, hiperonlar və barion rezonanslarından ibarət qrupun) ümumi adı.

B.-ın kütləsi protonun kütləsindən kiçik deyil, spini isə yarım tam qiymətlər alır.

BARN

Nüvə proseslərinin effektiv en kəsiyi vahidi.

BARREL ing. barrel, əsas mənası – çəllək

ABŞ və İngiltərədə, həmçinin ingilis ölçü sistemindən istifadə edən bir sıra ölkələrdə işlədilən tutum və ya həcm vahidi.

BETA-PARÇALANMA

Radioaktiv elementlərin nüvələri tərəfindən elektron (e¯) və antineytrinonun (v͂) [və ya pozitron (e+) və neytrinonun (v)] buraxılması.

B.-p.-da buraxılan elektrona və pozitrona β-zərrəciklər, onların selinə isə β-şüalar deyilir. B.-p.-nın nəzəriyyəsini 1934-cü ildə Fermi vermişdir.

BETA-SPEKTROSKOPİYA

Beta-parçalanma zamanı radioaktiv nüvələr tərəfində buraxılan beta-zərrəciklərin (elektronların və ya pozitrənların) enerjiyə görə parçalanmasının və konversiya elektronlarının diskret spektrlərinin tədqiqi.

Beta-zərrəciklərin enerjiyə görə paylanması beta-spektr (β-spektr) adlanır. β-spektrlər beta-spektrometr vasitəsilə tədqiq edilir.

BEV

1 milyard (109) elektron-volt; qev.

Xarici ədəbiyyatda 109 ədədinə bilyon da deyilir. B.-in birinci hərfi buradan götürülmüşdür.

BİOMEXANİKA bio... + mexanika

biol., Biofizikanın canlı toxumalarda, orqanlarda və bütövlükdə orqanizmdə baş verən mexaniki hadisələri öyrənən bölməsi.

Əvvəllər embriologiyanın mexanikasını öyrənən eksperimental embriologiya da “B.” adlanırdı. Hazırda bu termin insan və heyvanların hərəkət proseslərinin öyrənilməsində tətbiq edilir.

BOD

Teleqraflamada sürət vahidi.

1 saniyədə verilən elementar cərəyan impulslarının sayına bərabərdir. Fransız ixtiraçısı J.M.Bodonun şərəfinə adlandırılmışdır.

BOZON

1. Spini Plank sabitinin (h-ın) tam mislinə bərabər, yəni Boze-Eynşteyn statistikasına tabe olan zərrəcik (Boze-zərrəcik). 2. Zəif həyəcanlanmış makroskopik sistemdə Boze-Eynşteyn statistikası ilə təsvir olunan elementar həyəcanlanma.