Fizika terminlər lüğəti

İONLAR yun. iōn – hərəkət edən, gedən

Atomların, yaxud atom qruplarının (molekulların, radikalların) elektron (və ya yüklü zərrəcik) itirməsi, eləcə də onlara elektron (və ya başqa yüklü zərrəcik) birləşməsi nəticəsində əmələ gələn yüklü zərrəciklər.

“İon” terminini elmə 1834-cü ildə M. Faradey daxil etmişdir. Cərəyan buraxıldıqda məhlulda mənfi qütbə (katoda) tərəf hərəkət edən müsbət yüklü İ.-a kation, müsbət qütbə (anoda) tərəf hərəkət edən mənfi yüklü İ.-a isə anion deyilir.

İSTİLİYƏDAVAMLILIQ

inşaat. Hüdudlayıcı konstruksiyaların otaqlarda hava temperaturunun sabitliyini buraxılabilən hədlərdə saxlama qabiliyyəti; binanın istiyə davamlılığı.

Hüdudlayıcı konstruksiya ilə həmsərhəd olan hava mühitinin və konstruksiyadan keçən istilik axını temperaturlarının vaxtaşırı dəyişkənliyi halları üçün nəzərdə tutulur.

İZOBAR izo... + bar

Hal diaqramında sabit təzyiqdə gedən prosesi təsvir edən xətt.

İZOBARLAR

Kütlə ədədi (A) eyni olan müxtəlif kimyəvi elementlərin atomları (nuklidlər).

İ.-ın nüvələrində – nuklonların sayı eyni, neytronların (N) və protonların (Z) sayı isə müxtəlifdir. İ.-ın kütlələri bir-birindən bir qədər fərqlidir.

İZOXOR izo... + yun. chōra – fəza

Hal diaqramında sabit həcmdə gedən prosesi təsvir edən xətt.

İZOTERM izo... + yun. thérmē– istilik

Hal diaqramında sabit temperaturda gedən prosesi təsvir edən xətt.

İZOTONLAR

Nüvələrində neytronların sayı eyni olan müxtəlif kimyəvi elementlərin atomları (nuklidlər).

İZOTROPLUQ izo... + yun. trópos – istiqamət

Mühitin fiziki xassələrinin istiqamətdən asılı olmaması; izotropiya.

Qazlar, mayelər, amorf bərk cisimlər və nisbətən böyük ölçülü bircins polikristallar bütün fiziki xassələrinə görə izotropdur. Kristal bərk cisimlər, adətən, anizotrop olur. Lakin simmetrikliyi yüksək olan kristalların da bir sıra fiziki xassəsi (elektrikkeçirmə, istidəngenişlənmə əmsalı və s.) istiqamətdən az asılıdır.