Azərbaycan şəxs adlarının izahlı lüğəti

NAZXANIM

fars. mürəkkəb adların tərkibində işlənən naz sözü və azərb. Xanım adının birləşməsindən əmələ gəlmiş şəxs adıdır.

Nazxanım (bax: ad – NAZ; XANIM) qadın adı nazlı xanım anlamını ifadə edir.

NAZI

Naz... ilə başlayan qadın adlarının oxşama məzmunlu qısaltma və ya kiçiltmə formasıdır. Sonradan Nazı adı da, adın təhrif olunmuş forması Nəzi də müstəqil qadın adları kimi rəsmiləşmişdir.

NƏZİ

NAZİFƏ

NAZİLƏ

ərəb. nazil (nazil olmaq) sözündəndir. Nazilə qadın adı, dini etiqadlara görə, Allah, Tanrı tərəfindən göydən endirilmiş, həmçinin qonaq, mehman mənasını ifadə edən Nazil kişi adından (bax: ad – NAZİL) ənənəvi yolla yaranmışdır.

NAZİMƏ

ərəb. nazim sözündəndir. Nazimə qadın adı nəzmə çəkən, nizama salan, qaydaya salan, tərtib edən mənasını ifadə edən Nazim kişi adından (bax: ad – NAZİM) ənənəvi yolla yaranmışdır.

NAZİRƏ

ərəb. nazir sözündəndir. Nazirə qadın adı nəzarət edən, nəzarətçi, müəyyən bir nazirliyə başçılıq edən hökumət nümayəndəsi, məmur anlamını ifadə edən Nazir kişi adından (bax: ad – NAZİR) ənənəvi yolla yaranmışdır.

NAZİYƏ

fars. naziya sözündən olub, nazlı, işvəli, həmçinin naz ilə, işvə ilə anlamlarına gəlir.

XX əsrin ortalarına qədər məişətimizdə geniş yayılmış Naziyə qadın adı bu gün unudulmaqda olan şəxs adları sırasındadır. Adın daşıyıcılarından Naziyə xanım Şəmsəddinskaya (1926) Azərbaycanda tibb elminin inkişafında xüsusi əməyi olan qadın alimlərimizdəndir. Qadınlarda hamiləliyin gedişinə, bətndaxili infeksiyaların etiologiyasına və s. həsr edilmiş 170 elmi məqalənin, bir neçə monoqrafiyanın müəllifi Naziyə xanım dəfələrlə beynəlxalq konqreslərdə, forum və seminarlarda ginekologiyanın aktual problemlərinə aid elmi məruzələrlə çıxış etmişdir. Respublikada ginekologiya sahəsində bir çox tanınmış alimlərin elmi rəhbəri məhz tibb elmləri doktoru, professor, Əməkdar Elm Xadimi Naziyə xanım olmuşdur.

NAZQƏDƏM

fars mənş. mürəkkəb adların tərkibində işlənən naz sözü və ərəb. Qadam adının birləşməsindən əmələ gəlmiş mürəkkəb şəxs adıdır.

Nazqədəm (bax: ad – NAZ; QƏDƏM) qadın adı nazlı yerişli gözəl (qadın, qız) anlamını ifadə edir.

NAZLI

fars. naz sözündəndir. Xalq ədəbiyyatında, klassik ədəbiyyatda olduğu kimi, müasir Azərbaycan ədəbiyyatında tez-tez rast gəlinən sözlər (nazlı yar, nazlı baxış, nazlı yeriş və s.) sırasındadır.

Nazlı (bax: ad – NAZ) qadın adı nazı, qəmzəsi, işvəsi həddən artıq olan (qadın, qız) anlamını ifadə edir. Klassik poeziyada da tez-tez rast gəlinən söz və ifadələr sırasındadır.

NAZLIXANIM

fars-azərb. Nazlı və azərb. mürəkkəb adların tərkibində işlənən Xanım adlarının birləşməsindən əmələ gəlmiş şəxs adıdır.

Nazlıxanım (bax: ad – NAZLI; XANIM) qadın adı Nazlı xanım anlamını ifadə edir.

NAZNAZ

fars. mürəkkəb adların tərkibində işlənən naz sözünün təkrarı ilə yaranmışdır. Naznaz (bax: ad – NAZ) qadın adı nazı, qəmzəsi, işvəsi çox olan gözəl xanım mənasındadır.

NAZPƏRİ

fars. mürəkkəb adların tərkibində işlənən naz və pari sözlərinin birləşməsindən əmələ gəlmiş mürəkkəb şəxs adıdır.

Nazpəri (bax: ad – NAZ; PƏRİ) qadın adı işvəli gözəl, nazlı gözəl anlamlarını ifadə edir. Məişətimizdə qədim adlardandır. Nazpəri adına N.Gəncəvinin “Yeddi gözəl” əsərində də rast gəlinir. Əsərdə Xarəzm padşahının qızı, Xəvərnəq sarayında şəkli çəkilən yeddi gözəldən birinin adı Nazpəridir.

NAZPƏRVƏR

fars. mürəkkəb adların tərkibində işlənən naz və parvar (bəslənilmiş, böyüdülmüş) sözlərinin birləşməsindən əmələ gəlmiş mürəkkəb şəxs adıdır.

Nazpərvər (bax: ad – NAZ; PƏRVƏR) qadın adı nazlı böyüdülmüş, naz içində böyümüş gözəl xanım anlamlarını ifadə edir.

NAZYETƏR

fars. mürəkkəb adların tərkibində işlənən naz və azərb. yetar sözlərinin birləşməsindən əmələ gəlmiş mürəkkəb şəxs adıdır.

Nazyetər (bax: ad – NAZ; YETƏR) qadın adı bu qədər də naz olmaz mənasını ifadə edir.