Azərbaycan şəxs adlarının izahlı lüğəti

ŞAİQƏ

ərəb. çaiq sözündəndir. Şaiqə qadın adı dilimizdə şövqlü, həvəsli, bir şeyə çox istəyi olan, həmçinin parlaq, əla mənalarını ifadə edən Şaiq kişi adından (bax: ad – ŞAİQ) ənənəvi yolla yaranmışdır.

ŞAKİRƏ

ərəb. çakir sözündəndir. Şakirə qadın adı təşəkkür edən, minnətdar olan, şükür edən (Allaha, Tanrıya) mənalarını ifadə edən Şakir kişi adından (bax: ad – ŞAKİR) ənənəvi yolla yaranmışdır.

ŞAMAMA

ərəb. çamama çox ətirli, həm də şirin, çox vaxt yeyilməyib, ətrinə görə saxlanılan yemiş növlərindən biridir.

Klassik ədəbiyyatda çəhrayı, təzə tər kimi məcazi mənalarda tez-tez rast gəlinir. Şamama qadın adı sözün məcazi mənası ilə əlaqədardır.

ŞEH

azərb. çeh sözündən olub, rütubətli havada gecələr torpaq, bitki və s. üzərinə qonan incə su damcıları, həmçinin qırov, şəbnəm mənalarındadır.

Dilimizin antroponimik vahidlər sistemində tərkibində şeh sözünün işləndiyi bir neçə qadın adı mövcuddur. Bu qəbildən olan qadın adlarında şeh sözü gül üzərinə düşmüş incə su damlaları anlamında olub, bənzətmə məzmunu ifadə edir.

ŞEHLİ

azərb. çeh sözünə -li şəkilçisinin qoşulması ilə yaranmış qadın adıdır.

Şehli (bax: ad – ŞEH; -LI4) qadın adı dilimizin antroponimik vahidlər sistemində gözəllik anlayışları ifadə edən şəxs adları sırasında olub, üzərinə şeh düşmüş gül kimi gözəl (qadın) anlamına gəlir. Adın təhrif olunmuş Şöhlü, Şəhli formaları da sonradan müstəqil qadın adları kimi rəsmiləşmişdir.

ŞÖHLÜ

ŞƏHLİ

ŞEYDA

fars. çeyda sözündən olub, dilimizdə dəlicəsinə vurğun, sevgidən ağlını itirmiş, eşq divanəsi, məftun olmuş mənalarını ifadə edir.

Şeyda Azərbaycan antroponimik vahidlər sistemində müştərək şəxs adları sırasındadır. Keçən əsrin ortalarından məişətimizdə Şeyda daha çox qadın adı kimi rast gəlinir.

ŞEYDABƏYİM

fars. Şeyda və azərb. mürəkkəb adların tərkibində işlənən Bayim adlarının birləşməsindən əmələ gəlmiş mürəkkəb şəxs adıdır.

Şeydabəyim (bax: ad – ŞEYDA; BƏYİM) qadın adı sevgidən ağlını itirmiş, dəlicəsinə vurulmuş xanım mənasındadır.

ŞEYDAXANIM

fars. Şeyda və azərb. mürəkkəb adların tərkibində işlənən Xanım adlarının birləşməsindən əmələ gəlmiş mürəkkəb şəxs adıdır.

Şeydaxanım (bax: ad – ŞEYDA; XANIM) qadın adı Şeyda xanım anlamındadır.

ŞƏBNƏM

fars. çabnam dilimizdə şeh, yəni gecələr torpaq, bitki, kol və güllərin üzərinə qonan incə su damlaları mənasındadır.

Türk antroponimik vahidlər sistemində mövcud Şəbnəm qadın adı məişətimizə XX əsrin ortalarında daxil olmuş, bu günə qədər dəbdən düşməyən qadın adları sırasındadır.

ŞƏFA

ərəb. çafa sağalma, yaxşılaşma, hər hansı xəstəlikdən, həmçinin əzab-əziyyət çəkməkdən qurtarma anlamlarını ifadə edir.

Azərbaycan antroponimikasında müştərək şəxs adları sırasında olan Səfa həm də bir sıra mürəkkəb şəxs adlarının tərkibində mövcuddur. Qeyd etmək lazımdır ki, XX əsrdə Şəfa adı kimi, tərkibində adın komponent olaraq işləndiyi mürəkkəb adlar dəbdə olsa da, bu gün dəbdən düşmüşdür.

ŞƏFAQƏT

ərəb. çafaqat (əslində çafaqqat) sözündən olub, rəhm, mərhəmət, acıma, yazığı gəlmə, ürəyi yanma anlamlarını ifadə edir.

Şəfaqət (bax: ad – ŞƏFA) qadın adı mərhəmətli, ürəyi yanan mənasındadır.

ŞƏFANAZ

ərəb. mürəkkəb adların tərkibində işlənən Şafa adı və naz sözünün birləşməsindən əmələ gəlmiş şəxs adıdır.

Şəfanaz (bax: ad – ŞƏFA; NAZ) qadın adı nazının şəfa, dərman olduğu gözəl mənasındadır.

ŞƏFANUR

ərəb. mürəkkəb adların tərkibində işlənən Şafa və nur sözünün birləşməsindən əmələ gəlmiş şəxs adıdır.

Şəfanur (bax: ad – ŞƏFA; NUR) qadın adı gözəlliyinin nurundan, işığından şəfa tapılan anlamını ifadə edir.