Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti

tor

Salyan

Avam. □ Tor adamı başa salmağ çətindi.

torabelçə

Qazax

Torağay.

toracalqa

Borçalı, Tovuz

Torağay.

toraqqayı

Ordubad

toralmax'¹

Salyan

Yaxşılaşmaq. □ Axşam qızma:n içində yanırdım, indi biyaz toralmışam.

toralmax²

İmişli

Kökəlmək. □ Bekara ara verdi, görəjəx'sən bir çər quzu toralıf.

toratax

Göyçay, Kürdəmir

Yarpaqları baramaqurdu üçün istifadə edilmiş tut ağacının nisbətən iri budaqları. □ Toratağı təndirə tökdüm (Kürdəmir); Əli torataxyığırdı (Göyçay).

toran

Ağcabədi, Ağdam, Ağdərə, Gədəbəy, Şəmkir, Tərtər, Tovuz

Axşam qaranlıq düşən vaxt.

toran vurmax

Ağdərə

Qaranlıq düşmək. □ Yolda məni toran vurdu.

toran qarışmax

Ağdam, Ağcabədi

Qaranlıq düşmək. □ Birəzdən toran qarışajax, vaxtkən dur, yığış gedəx' (Ağdam); Toran qarışır, öküzdəri sal pəyyə (Ağcabədi).

toran tüşməx'

Ağcabədi, Ağdam, Ağdərə, Gədəbəy, Tovuz, Şəmkir

Qaranlıq düşmək. □ Toran tüşməmiş yola çıxın kin, gejix'mə:siniz idarıya (Gədəbəy); Toran tüşməmiş işıx gözünə malları pəyyə sal (Tovuz).

toran çalmax

Bərdə, Tərtər

Qaranlıq düşmək. □ Toran çalmışdı Həsən bizə:ləndə (Tərtər).

toratan

Culfa, Ordubad

Hörümçək. □ Atalar misalıdı: hansı il toratan çox olsa, bollux olar.

toravelçə

Tovuz

torçəkən

Yardımlı

Hörümçək. □ Torçəkən evin çüncində çox oley.

torpaxbasdı¹

Xanlar

Keçmişdə mal-qaranı yaylağa və qışlağa aparanda alınan vergi adı. □ Qavaxlarda torpaxbasdını miravay yığırdı; Gərəx' torpaxbasdı vereydin ki, dağa köçöydün.

torpaxbasdı²

Füzuli, Tovuz

Gəlin köçürülərkən qız tərəfin adamlarının oğlan evinin adamlarından tələb etdiyi hədiyyə. □ Torpaxbasdı isdədi bizdən qız öyü (Tovuz); On manat torpaxbasdı verdim Abbasın toyunda (Füzuli).