Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti

qıradilli

Şəmkir

İkiüzlü. □ Burda qıradilli adam yoxdu.

qıraxlamax¹

Ağdam, Çənbərək, Gəncə, Karvansaray, Qazax

Bu və ya digər bir şeyin qırağını kəsmək, təmizləmək. □ Bı taxdanı qıraxla görüm (Ağdam); Bu vaxdacan bir parça gönü qıraxlamamısan? (Gəncə)

qıraxlamax²

Karvansaray, Qazax

Sacda bişirilən çörəyin qıraqlarını yenidən bişirmək. □ Xamralını qıraxla, ver bəri (Qazax); İsdi kərpicin üsdə qıraxladım xamralını (Karvansaray).

qıraxlıx

Borçalı

Çələngə (taca) tikilmiş pullar. □ Qıraxlıx gümüş puldan da olar dingədə.

qıran

Göyçay

Tağda saxlanılan yemiş. □ Tağda iki-üç yemiş olur, ikisin kəsəllər, biri qalar, ona qıran deyəllər.

qıraş

Basarkeçər, Çənbərək, Gədəbəy, Xanlar

Daşlı, susuz yer. □ Qıraş yerdi bura əx'mə, məhsulu olmaz; Mənim yerim qıraşdı deyin ot bitmir (Çənbərək); Qıraş yerdi bura, qartov əmələ:lmer heş (Gədəbəy); Qijax qıraş yerrərdə pitər (Xanlar).

qıraşdıx

Çənbərək

Əkin üçün yararsız, daşlı, susuz (yer). □ Bura qıraşdıxdı, burda heş zad bitməz.

qıraz

Ordubad

Kitrə. □ Ağajdan qırazı qopart.

qırb

Meğri

Qiymət, dəyər. □ Nüyədidə daşın, turpağın qırbi var.

qırbaqır

Bakı, Salyan

Ağzına qədər. □ Bu vedrəni nöşün belə qırbaqır doldurmısan, aparmağ olmur (Bakı); İnəyin gündə bi vedrə qırbaqır südü olur (Salyan).

qırbora

Basarkeçər, Çənbərək, Gədəbəy, Goranboy, Qazax, Tovuz

Qırbora olmax: həddindən artıq duzlu, şor olmaq. □ Xörəx' qırbora olmuşdu, yeməy olmadı (Basarkeçər); Xörə: oxartan duz töküfsən ki, qırbora oluf (Qazax); Xörəx' qırbora oluf, heş dilə vurmağ olmur (Gədəbəy).

qırc

Gədəbəy

qırca

Zaqatala

Qərzək.

qırcanax

Meğri

Qığılcım. □ Ocaxdan bir qırcanax tüşür tayya.

qırcap

Zaqatala

qırcava

Cəbrayıl, Zəngilan

Qırcava eləməx': həddindən artıq duzlu, şor etmək. □ Xörəyi qırcava eləmisən, heş yeməy olmur (Zəngilan).