Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti

dıydıx

Ağbaba, Bolnisi, Çənbərək, Şuşa, Tovuz

Sadəlövh, hər deyilənə inanan. □ Nə dıydıx adamsan, hər şeyə inanırsan (Ağbaba); Abbasın oğlu çox dıydıx adamdı (Tovuz); Sona dıydıx arvatdı, heş kimin arası yoxdu onnan (Çənbərək).

dıyır

Ucar

Oyuncaq adı. □ A bala, dərsüvi də oxu, dıyır da sür.

dızal

Kürdəmir

Böyük, yekə. □ Dızal oğlansan, özüvi yaxşı apar.

dızdanmax

Basarkeçər, Borçalı

Qaçmaq. □ Hə, nejə dızdandı (Borçalı).

dızıdaylax

Zəngilan

Çılpaq. □ Yay ki gəldi, bı uşaxlar dızıldaylax gəzəcaxlar.

dızıx

Ağdam, Beyləqan, Füzuli, Kəlbəcər, Tərtər

1. Yekəpər (Füzuli). □ Ərəstun elə dızıxdı ki, qapıdan keçəmmir.

2. Qorxmaz, cəsarətli (Kəlbəcər).

3. Qorxaq (Ağdam, Beyləqan). □ Bu nə dızıx adamdı (Beyləqan).

dızıxmax

Cəbrayıl, Cəlilabad, Füzuli, Kürdəmir, Masallı, Oğuz, Şamaxı, Tovuz, Zaqatala, Zəngilan

Qaçmaq. □ Uşaxlar onu görcəy dızıxdı (Şamaxı); Sən gələn kimi o dızıxdı (Oğuz); Heç dala baxmadı da, dızıxıb getdi (Zaqatala); Ça:ran kimi elə dızıxdı ki (Zəngilan); Gör nə dızıxır (Füzuli); Gördi gəleyəm, dızıxdı (Cəlilabad).

dızılamax¹

Çənbərək

Oynatmaq. □ Qüçüyü dızılama, dişi qırılı ha!

dızılamax²

Çənbərək

Sahənin otunu ordan-burdan çalmaq, biçmək. □ Yavılnın çökəyin dızılıyıf gedif Nuru.

dızırıx

Füzuli

dızqax

Şəmkir

Qorxaq. □ Ə:, nə dızqağ adamsan, işdən də adam qorxarmı?

dızqırıx

Kürdəmir

Külək, tufan, çovğun. □ Qışda dızqırıxdan baş açammadılar.

dızlamax

Meğri

Atmaq, tullamaq. □ Ver, qulım <qolım> getdıxçan dızleyim, gessin düssün dərənin dibinə.

dızman¹

Ağbaba, Ordubad, Tərtər, Ucar

Yekə, böyük, iri. □ Bu dızman qızlar oxuyan döyül (Ağbaba); Onnan güləşmə, o, dızman adamdı (Ucar).

dızman²

Çənbərək, Füzuli, Şərur

5-7 yaşında erkək qoyun. □ Hasanalı bazara bir dızman apardı satmağa (Çənbərək); Azmannan addıyanda olur dızman (Füzuli); Altı yaşlı qoyuna dızman diyəllər (Şərur).

dızmırıxlı

Qarakilsə

1. Bəzək-düzəkli.

2. Təmtəraqlı.

dızmırrığ

İmişli

Qolugüclülük. □ Dızmırrığ eləmə, get mal nobatına.