Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti

damfalı

İmişli

Daşlı-kəsəkli. □ Yollar keçmişdə yaman damfalıydı.

damı

Şuşa

da:mi

Ağsu, Göyçay, Quba, Sabirabad, Şamaxı

Cəhənnəm. □ Bizim yerrər hərdən hələ isdi uladu ki, lap da:mi kimi (Quba); Da:mi kimi od tökülür, issidi (Göyçay).

dammat

Bolnisi, Borçalı, Gədəbəy

dammılı

Salyan

damnançıxma

Kəlbəcər, Qazax, Şamaxı, Tovuz

1. İnəyin birillik balası (Qazax, Tovuz).

2. Camışın ikiillik balası (Kəlbəcər). □ Damnançıxma çöldə otduyur.

3. İnəyin ikiillik erkək balası (Şamaxı). □ Bir damnançıxma aldım.

4. Buğaya gələn üçillik inək (Qazax).

dana

Ağcabədi, Goranboy, Karvansaray, Şəmkir, Tərtər, Tovuz

danabaş¹

Şuşa

Danadişi. □ Əkində danabaş tapılıb, bütün əkini korradı.

danabaş²

Ağdam

məc. Küt, sarsaq.

danaboyun

Füzuli

Danaboyun eləmək: birisinin boynunu güclə əymək, qanırmaq (güləş zamanı). □ Tutuf səni danaboyun elərəm.

danaburni

Şamaxı, Şərur

Danadişi. □ Danaburni zəhərri olur (Şamaxı).

danaça¹

Ağdaş, Göyçay, Zərdab

Nərə balığının bir növü. □ Danaça mırıdan bö:g olur (Ağdaş); Urüsdəm dayı bir danaça tutdu, güjnən gəmiyə qoydu (Zərdab).

danaça²

Cəbrayıl, Qafan

1. Camışın birillik dişi balası (Qafan). □ Bizim gamışın danaçası vırağandı.

2. Camışın ikiillik dişi balası (Cəbrayıl). □ Danaçıya yaxşı miyğat olsan, o biri il doğar.

danaxor¹

Sabirabad

Balıq toru. □ Danaxornan balığ tuturuğ.

danaxor²

Kürdəmir

Balıq tutmaq üçün xüsusi düzəldilmiş yer. □ Təzə danaxor düzəltmişəm, tora yaman balığ çıxır.

danaxor³

Ucar

Müftəxor, tüfeyli. □ Həsənin oğlu danaxor uşaxdı.

danaqıran¹

Ağcabədi, Basarkeçər, Borçalı, Cəbrayıl, Füzuli, Göyçay, Qazax, Zaqatala

Novruzgülü. □ Bahar oldu, danaqıran gül açdı (Qazax); Danaqıran əvvəl çıxan çiçəx'di (Borçalı); Bizim çalada çoxlu danaqıran bitif (Basarkeçər); Görürsənmi danaqırannar açılıb (Zaqatala); Buyil danaqıran çox bitib (Göyçay).

danaqıran²

Göyçay

Yazın ilk üç günü. □ Danaqıranda hava şaqqoloy <şaxta> olur bə:zən.

danaqoan

Bakı

Aşıq-aşıq oyununda aşığı sonuncu vuran oyunçu.

danalığ

Gədəbəy, Qazax

Dana saxlanılan yer. □ Danalığı təmizdə (Qazax); Gejənin nə vaxdıydısa bilme:rəm, onu yördüm kün, çatıltı qofdu danalıxda (Göyçay).