Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti

bəliyə

Şəki

Oğlan evindən qız evinə aparılan nişan. □ Məhburiyə bəliyə gə:litdi; Hər yerdən gə:llər bəliyə görmağa.

bəllə¹

Lənkəran

bəlləban

Naxçıvan

Kiçik uşaqları qorxutmaq üçün işlənən xəyalı varlıq.

bəlləmək¹

İmişli

1. Yoluxmaq, baş çəkmək.

2. Yoxlamaq. □ Tay gedib bizi bəlləmirsən?; Gedək bəlliyək, görək kim var orda.

bəlləmək²

Kürdəmir, Ucar

Nişanlamaq, işarə qoymaq, müəyyənləşdirmək. □ Oyi <onu> çoxdan bəlləmişəm ki, itib- batmasın (Kürdəmir); Mən bossanda qarpızın yerin bəllədim (Ucar).

bəlləmək³

Hamamlı

Boş-boş danışmaq.

bəlyabağı

Bakı

Balqabaq.

bəlyə

Borçalı, Gədəbəy, Qazax, Tovuz

bə:m

Cəbrayıl

Məgər.

bən

Qazax

Xal. □ Əhmədin üzündə bən var.

bənarah

Ordubad

Karniz, ev divarlarının üzərinə düzülən sonuncu çıxıntılı daşlar. □ İskəndər, gə gedax bizim damın bənarahlarını düzəldax.

bənbələh

Qax

Araba oxunun üstündə olan ağac hissə.

bənd¹

Şəmkir

Dilin ucuna çıxan kiçik sızaq. □ Dilimə bənd düşüf.

bənd²

Şəmkir

Qoyun xəstəliyi adı. □ Ay ha! Çovannara tafşır, qoynu Qahramanın qoynuna qatmasın, de:llər oların qoynunda bənd var.

bəndəm¹

Ağdam, Başkeçid, Cəbrayıl, Füzuli, Gədəbəy, Qazax, Mingəçevir, Şəki, Şəmkir, Tovuz, Zaqatala, Zəngilan

Dərz və ya bafa bağlamaq üçün kökündən çıxarılmış sünbüllü küləşdən və ya uzun otdan düzəldilən bağ. □ A bala, uzun bəndəm yol, yekə bağlıyax dərzi (Qazax); Bafanı bəndəmnən bağla (Zaqatala); Oğul, oğul, yanındakı bəndəmi burayəti, bağlə:ax bu dərzi (Gədəbəy); Bəndəmnən bağliyrıx bafanı (Şəki); Bəndəmi taxılın özünnən eşirix', qayrerıx (Tovuz); Səkkiz bafanı qourux bəndəmin arasına, bağlıyırığ olur dərz (Füzuli); Bəndəmləri suya sal qurumasın (Cəbrayıl); Birki bəndəm eş, bu dərzdəri bağlıyax (Şəmkir).

bəndəm²

Bakı

Meyvə saplağı.

bəndəm³

Çənbərək

Tütün topası. □ Arvatdar tütünü bəndəm eliyiflər.

bəndəmə

Bakı, Küdəmir, Quba, Sal­yan

bəndəmləmax

Ordubad

Taxıl dərzini bəndəmlə bağlamaq. □ Yağış yağmamış taxılı bəndəmləmax lazımdı.

bəndəmləməx'

Gəncə