Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti

çeşmə¹

İmişli, Lənkəran

1. Göz (evə aiddir). □ Bı il iki çeşmə öy tikmişuğ.

2. Göz (balıq torunda). □ Torun çeşməsi dağılıb, iplik gəti düzəldəg.

çeşmə²

Ordubad

Evin üstünə qoyulan tirlər arasındakı məsafə.

çeşmex'

Meğri

Burunun üstü. □ Qoyunin çeşmeyinnən qan aldi dayim.

çeşni

Gədəbəy, Qazax, Lerik, Yardımlı, Sabirabad, Şamaxı, Şəmkir, Şuşa

1. Şəkil, surət (Qazax, Sabirabad, Şəmkir). □ Qızın çeşnisi oyın yadında qalmadı (Sabirabad).

2. Naxış (Qazax, Şamaxı, Şuşa). □ Bu gəvənin çeşnisi yaxşıdı (Qazax).

3. Nümunə (Gədəbəy, Şamaxı, Şuşa). □ Üş-dört xana çeşnisi var bizdə (Gədəbəy); Bu xalının çeşnisin Gəncədən gətiriflər (Şuşa); Bizzə Nabur xəlçələrinin çeşnisi var (Şamaxı).

çeşt

Cəbrayıl, Böyük Qarakilsə, Qarakilsə, Qazax, Mingəçevir

Günorta. □ Gün çeşdə qalxıf (Qazax); Laf çeşt olanda işə gə:rsən da: (Mingəçevir); Gün çeşdyerinə qalxmışdı (Cəbrayıl).

çeyil¹

Borçalı, Kəlbəcər, Qazax, Qəbələ, Mingəçevir, Şahbuz, Şəki

1. Bataqlıq (Borçalı, Kəlbəcər, Qazax, Qəbələ). □ Ora çeyildi, oraynan getmə (Kəlbəcər).

çeyillix'

Başkeçid, Borçalı, Çənbərək, Gəncə, Goranboy, Tovuz

Çoxlu çeyil (bax²) bitən yer. □ Həməşə su qaynıyan yer çeyilliy olar (Borçalı); Buralar çeyillix'di, keşməy olmur, adamın ə:ğı lilə batır (Tovuz).

çeynəmə

Dərbənd

Hədik.

çeynətükür

Oğuz

Çoxdanışan, çərənçi.

çeynətükürrüy iləmağ

Çox danışmaq, çərənçilik etmək. □ Əli, çeynətükürrüy iləmə, əl çək.

çeyri

Əli Bayramlı

Çəpgöz.

çeysimməg

Biləsuvar

Lovğalanmaq. □ Adam varrı olanda çox çeysimməz.

çezilməx'

Qazax

Özünü çəkmək. □ Çezilməx' yaxşı döy.

çezvər

Oğuz

Xətkeş.

çəçix'¹

Naxçıvan, İrəvan

1. Qızıl boyunbağı (Naxçıvan). □ Çəçiyi olan çəçiy aparı (Naxçıvan).

2. Qadınların topuqlarına bağladıqları muncuq. □ Sara çəçix' bağlayıb (İrəvan).

çəçix'²

Basarkeçər, Çənbərək, Qazax, Şərur, Şəmkir

1. Atın qabaq ayaqları (Qazax, Şəmkir). □ At dal a:xları üsdə qalxıf çəçiynən vurdu (Şəmkir).

2. Toyuğun dırnağı (Basarkeçər). □ Toyuğun çəçiyi qırılıf.

çəçix' atmax

Şəmkir

Qabaq ayaqları ilə vurmaq, təpikləmək. □ At dal a:xları üsdə qalxıf çəçiynnən vurur, ona de:rix' çəçiy atır.