Azərbaycan dastanlarının leksikası

ufallı

Əhvallı, yaxşı xasiyyətli, xoşxasiyyət, deyib-gülən, xoşsöhbət.

Dialektlərdə ivhallı, ifallı şəklində də işlənir.

Naz ilə bir bəri bax, ağıllı, kamallı gəlin!

Xoş gülüş, xoş danışıq, ey incə ufallı gəlin!

Qaşların təhri-qələm, yanaqları xallı gəlin!

                                            (“Şəmşir və Sənubər”)

uluq

Ulu, böyük.

Dialektlərdə nov, navalça mənasında da işlənir.

Bu sular uluq-uluq,

Qızlar dolduru tuluq,

Bilərziyin tapana

Nə verirsən muştuluq?

                   (“Arzı-Qənbər”)

uluğ

uralamaq

Sahədə son məhsulu toplamaq, bostanda heç nə qoymamaq.

Dialektlərdə oralamax şəklində işlənir.

Sənubərəm, aslan kimi,

Qəmlərim var, dastan kimi.

Bir sahibsiz bostan kimi,

Məni vaxtız uraladın.

      (“Şəmşir və Sənubər”)

uruf

Ruh sözünün təhrifidir.

Az vaxt, 15 dəqiqə; hörmət, təmtəraq mənaları da var.

Abü ataş, xakü baddan xalq oldu,

Urufdu ki, dördü beşdən asıldı.

          (“Məhəmməd və Güləndəm”)

uslu

Ağıllı, zəkalı, fərasətli, ədəbli, tərbiyəli.

Dərviş olan baxmaz pusta,

Uslu olan olar usta,

Güvənmə bivəfa dosta,

Bivəfadan imdad olmaz.

               (“Abbas və Gülgəz”)

urcah

urcah olmaq

uçmağ

Uçmaq. (“Kitabi-Dədə Qorqud” leksikası)

udlu

Utancaq, həyalı. (“Kitabi-Dədə Qorqud” leksikası)

udsuz

Həyasız, utanmaz. (“Kitabi-Dədə Qorqud” leksikası)

ufanmaq

Parçalanmaq, ovulmaq. (“Kitabi-Dədə Qorqud” leksikası)

ulalmaq

Ulu olmaq, böyümək. (“Kitabi-Dədə Qorqud” leksikası)

ulı

Ulu, böyük. (“Kitabi-Dədə Qorqud” leksikası)

uman

Gözləyən. (“Kitabi-Dədə Qorqud” leksikası)