Azərbaycan dastanlarının leksikası

süsəgən

1. Buynuzu ilə vuran, buynuzlayan.

2. Azğın sığır. (“Kitabi-Dədə Qorqud” leksikası)

süsəlmək

Batırılmaq, dürtülmək, saplanmaq. (“Kitabi-Dədə Qorqud” leksikası)

süsəşmək

Buynuzlaşmaq. (“Kitabi-Dədə Qorqud” leksikası)

süsilmək

Sancılmaq. (“Kitabi-Dədə Qorqud” leksikası)

süsmək

Buynuzlamaq. (“Kitabi-Dədə Qorqud” leksikası)

sabıq

Soraq. (“Koroğlu” dastanının lüğəti)

Gəlirdim yarı-yabannan,

Sabığın aldım çobannan,

Ayırdım qoca babannan,

Ağlama, Eyvaz, ağlama.

(Paris nüsxəsi, 3-cü məclis)

Çəmlibeldən durub bura gəlmişəm,

Qıratın sabuğun burda almışam,

Koroğlu der, öz malımdı, minmişəm.

(Paris nüsxəsi, 6-cı məclis)

sabuq

sadaq

Oxqabı. (“Koroğlu” dastanının lüğəti)

İgid gərək tipə verə arxanı,

Ağası önüncə sala qovğanı,

Siyirə qılıncı, çəkə qalxanı,

Səksən oxu sadağından boşana.

       (Əndəlib Qaracadaği. “Şeirlər məcmuəsi”)

sağ salmaq

Şübhədən çıxarmaq, inandırmaq. (“Koroğlu” dastanının lüğəti)

Şirin xanım bu sözünən qızları sağ saldı.

(“Koroğlunun Rum səfəri”) (Hümmət Əlizadə)

sağı

sağ-islahat

Sağ yer. (“Koroğlu” dastanının lüğəti)

Hasan paşa yanındakı adamlarda sağ-islahat qoymadı.

                 (“Həmzənin Qıratı aparmağı”)

sağrı

Heyvanın beli ilə quyruğu arasındakı dolğun və yuvarlaq tərəf; yanbız, omba, yan. (“Koroğlu” dastanının lüğəti)

Paşa, sənə nişan verim Qıratı,

Əbrişim ipəkdən yalı gərəkdi.

Bir mina boyunlu, uca sağrılı,

Bir yarım hoqqadan nalı gərəkdi.

(“Həmzənin Qıratı aparmağı”)

Bu at çox gözəlləşmişdi: iri başlı, dolu gözlü, qara birçəkli, uzun boyunlu, tökmə döşlü, yoğun, enli sağrılı... (“Alı kişi”)    

Qıratı çəkməsəm, dağlar sökülməz,

Bəzməndin çəkməsəm, sağrı örtülməz.

Qabağımdan qaçan düşman qurtulmaz,

Qisas aldım, arzumanım qalmadı.

(“Korğlunun İstanbul səfəri”) (“Koroğlu–Hümmət”)

saqqo

At xəstəliyi (burun boşluğu və udlağın selikli qişasının iltihabı). (“Koroğlu” dastanının lüğəti)

Atlarıyın nalı tökülüb nalbənd çağır, saqqo olub, qotur düşüb, nə çoxdu Ağ şəhərdə baytar.

(“Zərnişan xanımın Çənlibelə gəlməyi” (İ.A., B.A.)

sal

İri, bütöv; lay, təbəqə şəklində olan. (“Koroğlu” dastanının lüğəti)

Tez əl atıb minarənin pilləkənlərindən bir-iki böyük sal qoparıb saldı qapının dalına. (“Koroğlunun Qars səfəri”)

salıqlaşmaq

Soraqlaşmaq. (“Koroğlu” dastanının lüğəti)

O gün olmazdı ki, Çənlibelə yeni-yeni adamlar gəlib dəlilərə qoşulmasın. Koroğlu soraqlaşır, salıqlaşır, harda bir igid olduğunu öyrənirdisə, əlləşib, vuruşub Çənlibelə gətirir, dəlilərinə qatırdı. (“Dəmirçioğlunun Çənlibelə gəlməyi”)