İbtidai icma quruluşu dövründə insanların ictimai birliyinin əsas forması.
Q.-nin Erkən Paleolitdən Son Paleolitə keçid dövründə formalaşdığı ehtimal edilir. Qan qohumluğuna əsaslanan və qohum ailələrin birliyindən yaranan Q.-nin əsas əlaməti ekzoqamiya olub. Bu səbəbdən biri digərindən təcrid olunmuş vəziyyətdə yaşaya bilməyən müxtəlif Q.-lər tədricən tayfalarda birləşiblər. Öncə tayfa bir-biri ilə nikah münasibətlərinə girmiş iki Q.-nin üzvlərindən ibarət olub. Sonradan böyümə və parçalanma nəticəsində tayfanı təşkil edən Q.-lərin sayı artıb. Alimlər Q.-nin yalnız son formalarını tədqiq edə bildikləri üçün onun inkişaf tarixi, başlıca funksiyaları barədə mübahisələr hələ də qalmaqdadır. Əksər tədqiqatçılar Q.-ni ümumi əmlaka malik qohumların istehsal kollektivi hesab edirlər, lakin bəzi alimlər onun, əsasən, nikah münasibətlərini tənzimləyən institut olduğunu bildirirlər. “Divanü lüğat-it-türk”də Q. “boy” adlandırılır. Bir sıra türk dillərində “boy” sözü Q. termininin sinonimi kimi işlənir.
Həmçinin bax:
Tarix terminləri lüğəti