deizm

lat. deus – Allah

XVII–XVIII əsrlərdə formalaşmış, Allahı aləmin ilkin səbəbi və yaradıcısı kimi qəbul edən dini-fəlsəfi cərəyan.

D.-ə görə, dünyanı yaratdıqdan sonra Allah təbiət və cəmiyyət hadisələrinin qanunauyğun gedişinə müdaxilə etmir. Beləliklə, D. ilahi qüvvə ilə insanın daimi ünsiyyəti haqqında təsəvvürlərə əsaslanan teizmə, Allah ilə təbiəti eyniləşdirən panteizmə və Allahın mövcudluğunu, ümumiyyətlə, inkar edən ateizmə əks mövqedə durur.