1. "Bir"dən sıra sayı. □ Birinci sıra. Birinci nömrə. Birinci cild. Ayın birinci günü.
2. İlk dəfə olan, əvvəlinci. □ Birinci addım həmişə çətin olur. (Atalar sözü).
3. Bir neçə şeyi sadaladıqda, yaxud tutuşdurduqda, o birilərindən əvvəl adı çəkilən şeyi göstərmək üçün işlənir. □ Gecə işi gündüz işindən daha yorucudur, bundan əlavə birinci daha az məhsuldardır.
4. Başqalarından qabaq, hamıdan əvvəl. □ Birinci kim yazıb qurtardı? Birinci mən gəldim. Bu xəbəri kim birinci eşitdi?
5. İlk, təzə, yeni, təzə zahir olmuş. □ Birinci qar. Günəşin birinci şüalarını seyr etdim. Ağacın birinci çiçəklərini dərdim.
6. Ən mühüm, ən vacib, əsas mənasında. □ Bu məsələ birinci planda durur. Birinci vəzifəmiz budur. Orkestrdə birinci skripka.
7. Ən yaxşı, ən qabaqcıl, ən qabaqda gedən, üstün. □ Yarışda birinci yeri tutmaq. Sinifdə birinci tələbə. Kənddə birinci olmaqdansa, şəhərdə yüzüncü ol. (Atalar sözü).
8. Əla, ən yaxşı, ən gözəl, yüksək keyfiyyətli. □ Birinci mal. Birinci növ çay.
9. “Birincisi” şəklində – əvvəlinci şərt, ilk şərt. □ Birincisi budur ki, oğlum Rəsul üçün varlı yerdən qız alma. (“Aşıq Qərib”).