Lüğət seçin
Azərbaycan şəxs adlarının izahlı lüğəti
ALAY azərb.
alay camaat, kütlə, böyük dəstə, izdiham, çoxlu adam deməkdir. Alay kişi adı bəzi mənbələrdə nədənsə “almaq” feili ilə əlaqələndirilir. Türk dillərində əsgəri hissələrdə “bölüm”, “dasta” alay adlanır. Şəxs adı Alay adı da həmin sözlə əlaqədardır.
Məlum olduğu kimi, Azərbaycanda orta əsrlərdən hərbi xidmətlə bağlı müəyyən adlar mövcuddur: Yüzbaşı (bax: ad – YÜZBAŞ), Minbaşı (bax: ad – MİNBAŞ), Alay və s. Alay sözü türk dillərinin hamısında mövcud olmuşdur. Ərəb dilinə keçən hərbi türkizmlərdəndir. Ərəb dilində alay sözü bu gün azacıq səs dəyişməsinə məruz qaldığından, başqa sözlə, reseptor dilin fonetik qanunlarına uyğunlaşıb səs cildini dəyişdiyindən alay formasında olub, hərbi sahədə mövcud hərbi türkizmlər sırasındadır. Bu gün Azərbaycanda Alay adına orta və yaşlı nəslin nümayəndələri arasında təsadüfi də olsa rast gəlinir. Yüzbaşı,Minbaşı və s. kimi adlar isə tam əminliklə demək olar ki, tam unudulmuş şəxs adlarıdır, yalnız soyadlarda yaşayır. Azərbaycan dilində qoşun hissələrindən birinin adını ifadə edən alay sözü bu gün də hərbi termin olaraq işlənir. Bu adın izahı ilə bağlı digər mənbələrdə göstərilir ki, Alay kişi adı əvvəllər Miralay, yəni alay başçısı (Əmiri-Alay) rütbəsinin kiçildilmiş biçimi olub, sonradan müstəqil kişi adı kimi rəsmiləşmişdir.
Azərbaycan şəxs adlarının izahlı lüğəti