Azərbaycan şəxs adlarının izahlı lüğəti

İSHAQ

ibrani. yishaq sözündəndir.

Sonradan ərəb dilinə keçmişdir. İshaq Yishaq sözünün ərəbcələşdirilmiş formasıdır. İshaq sözü dilimizdə gülmək (gülür, gülüş, güləcək, gülmə və s.) feili ilə əlaqədardır. Sonradan çox danışmaq, uzunçuluq, həmçinin artıq tamah, rəngdən-rəngə düşmək kimi mənaları da yaranmışdır. Dinlər tarixində İshaq Peyğəmbər İbrahim Peyğəmbərin oğlu və Eysin atasıdır. Ərəb tarixinə əsasən İsgəndər Zülqərneyn də Eysin nəslindəndir. Beynəlxalq adlardan hesab edilir. Azərbaycan dilində İshaq, rus, alman dillərində İsaak, ingilislərdə Ayzak, Ayzek, italyanlarda İzakko və s. “Quran”da qeyd edilir ki, İbrahimin açıq ürəklə qonaqladıqları şəxslər ona ahıl çağında oğlu olacağını söyləyirlər. Həqiqətən də İbrahimin çox yaşlı vaxtında oğlu dünyaya gəlir. Adını İshaq qoyurlar. İsmayıldan beş yaş kiçik olması haqqında da yazılara rast gəlinir. “Quran”da İshaqın dünyaya gələcəyini mələklərin xəbər verdiyi qeyd edilir. İslamda İshaqın İbrahimin kiçik qardaşı olması barədə də məlumatlar vardır. Bənzər rəvayətə “Bibliya”da da rast gəlinir. Patriarx Avraamın arvadı Sarra çox yaşlı vaxtlarında gələcəyi xəbər verənlərdən eşidir ki, övlad dünyaya gətirə biləcəkdir. Buna inanmayaraq gülür. Həqiqətən də oğlu dünyaya gəlir. Ana olacağı xəbərini eşidərkən güldüyü üçün oğluna da İshaq (gülüş, gülmə) adını qoyur. “Quran”da adı çəkilən İshaq Həzrət İbrahimin oğlu və Həzrət Yaqu- bun atası kimi təqdim edilir. Adın təhrif olunmuş variantı İsak da sonradan müstəqil kişi adı kimi rəsmiləşmişdir.