Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

yaralama

yaralamaq [yaralamax] feil

1. Silah və s. ilə yara vurmaq, yara açmaq; zədələmək. □ Əlini yaralamaq.

2. Məcazi mənada: mənəvi əzab və iztirab vermək, qəlbini sındırmaq, ruhən incitmək (çox vaxt “qəlbini”, “ürəyini” sözləri ilə). □ Əsmərcan, sən mənim ürəyimi yaralayırsan! (S.Hüseyn).

yaralandırma

yaralandırmaq [yaralandırmax] feil

Başqasının əli ilə yaralamaq, yara vurdurmaq, yaralanmasına səbəb olmaq.

yaralanma

yaralanmaq [yaralammax] feil

1. Güllə, kəsərti və s. ilə bədəninin bir yerində yara açılmaq, bədəninin bir yeri zədələnmək, yara olmaq. □ Ayağından yaralanmaq. Müharibədə yaralanmaq. Güllə ilə yaralanmaq.

2. Məcazi mənada: çox ağır mənəvi sarsıntıya məruz qalmaq; dərdlənmək. □ Yaralıdır könlüm quşu, yaralı; Yaralandı yazıq şair olalı. (Ə.Cavad).

yaralatma

yaralatmaq [yaralatmax] feil

Yaralanmasına səbəb olmaq, yara vurdurmaq. □ Atı yaraladarsan, gözlə.

yaralğan [yaralğan] isim

Dialekt. Yarğan. □ Dağılıb havaya qanın iyisi; Gəlir yaralğandan yapalaq səsi. (H.K.Sanılı).

yaramazca [yaramazca]

yaramazcasına [yaramazcasına] zərf

Yaramaz adama xas olan bir surətdə; alçaqcasına, nalayiq bir surətdə. □ Yaramazcasına hərəkət etmək.

yaram-yaram [yaram-yaram] isim

Xanəndələrin, aşıqların oxuduqları zaman havanı uzatmaq üçün işlətdikləri söz. □ Aşığın sözü qurtaranda yaram-yaram çağırar. (Atalar sözü).

yaranal [yaranal] isim

Arxaizm. Keçmişdə “general” sözünün canlı dildə işlənən təhrif edilmiş forması. □ Bundan ötrü lazımdır ... yüz nəfər hacını yaranal eləmək. (C.Məmmədquluzadə).

yaranan [yaranan] isim

Məxluq. □ Hər bir yaranan yaşamalıdır. (Y.V.Çəmənzəminli).

yaranış [yaranış] isim

1. Yaranma, vücuda gəlmə, yoxdan var olma.

2. Xilqət, təbiət, doğuluş. □ Sən ki yaranışdan gözəlsən belə; Bir dastan olmusan ağıza, dilə. (S.Vurğun).