Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

pərdələnmək [pərdələmməx'] feil

1. Örtülmək, qabağı tutulmaq, görünməz olmaq. □ Ayın solğun işığı hərdən bulud ilə pərdələnib, uşaqları qaranlığa qərq edirdi. (C.Cabbarlı).

2. Məcazi mənada: üstü örtülmək, ört-basdır edilmək, gizlədilmək. □...heç bir böyük yazıçının yaradıcılığındakı nöqsanlar pərdələnmir. (S.Rəhimov).

3. Örtünmək, özünü bir şeylə örtərək görünməz etmək.

pərdəli [pərdəli] sifət

1. Pərdəsi olan, pərdə salınmış, pərdə asılmış. □ Pərdəli qapı.

2. Saylardan sonra gələrək, səhnə əsərinin neçə pərdədən ibarət olduğunu göstərir. □ Üç pərdəli komediya. Dörd pərdəli drama.

3. Zərf kimi: aradakı hörmət, həya, ədəb normalarına riayət edərək. □...qızla pərdəli dolanmaq, həyalı rəftar etmək fikrində idi. (Ə.Vəliyev).

4. Məcazi mənada: açıq olmayan, üstüörtülü. □ Pərdəli söz.

pərdə-pərdə [pərdə-pərdə] zərf

Musiqi. Bir pərdədən o biri pərdəyə keçərək, pərdələri səsləndirərək (bəzi simli musiqi alətlərində). □ Səsləndi pərdə-pərdə ruhumdakı rübabım. (M.Müşfiq).

pərdi [pərdi] isim

Damın üstünə, taxta və ya küləşin altına qoyulan tir. □ Çəkib dəyirmanın bir tərəfini sökdü, pərdilərdən ocaq çatdı... (“Koroğlu”)

pərdiləmə

pərdiləmək [pərdiləməx'] feil

Dama pərdi düzmək, damın üstünə pərdi uzatmaq. □ Damı pərdiləmək.

pərdilik [pərdilix'] sifət

1. Pərdi üçün yarar, pərdi üçün yonulub hazırlanmış. □ Pərdilik şalban.

2. İsim kimi: pərdi üçün yarar, pərdi üçün yonulub hazırlanmış tir. □ Pərdilik kəsmək.

pərə [pərə] isim

Burunun xarici deşiklərindən hər biri. □ Qaya atın sakit qalxıb-enən burun pərələrini Cəmilə göstərdi. (Q.İlkin)

pərək¹ [pərəx'] isim

1. Girdə yastı metaldan (əsasən qızıldan, gümüşdən) düzəldilmiş yastı, ortası deşik bütöv dəyirmi nazik lövhəciklərdən ibarət qadın bəzəyi. □ Qızıl pərək. Gümüş pərək.

2. Parıldayan materialın xırda, nazik qırıntısı. □ Gəlinin üzünə ağ-sarı pərəklər yapışdırıb, başına parlaq cığcığa tökdüklərindən onun hər tərəfi parlayırdı. (M.S.Ordubadi).

pərək² [pərəx']

pərəkli [pərəx'li] sifət

Üzərində pərək olan, üzərinə pərək yapışdırılmış və ya səpilmiş. □ Elə bil ulduzlar üzünə gümüş pərəkli bir duvaq salmış... (Ə.Məmmədxanlı).

pərəqulaq [pərəqulax]

pərən-pərən [pərən-pərən]

1. Pərən-pərən düşmək (olmaq) – bir-birindən aralı düşmək, bir-birini itirmək, hərə bir yerə dağılmaq. □ Balaca uşaqlar... pərən-pərən düşmüşdülər. (C.Məmmədquluzadə).

2. Pərən-pərən salmaq (etmək) – bir-birindən aralı salmaq, bir-birindən ayırmaq, hərəni bir yerə atmaq, dağıtmaq. □ Müharibə ailə üzvlərini pərən-pərən etdi.

pərəstar [pərəsdar] isim fars

1. Xidmətçi, qulluqçu, qul, cariyə.

2.Məcazi mənada: pərəstiş edən, pərəstişkar.

pərəstarlıq [pərəsdarrıx] isim

Baxma, himayəçilik, himayə etmə, pərəstar olma.

pərəstiş [pərəsdiş] isim fars

1. Sitayiş etmə, tapınma, ibadət etmə, səcdə etmə.

2. Dərin hörmət.

3. Məcazi mənada: məftunluq, həddindən artıq vurğunluq; məhəbbət.