Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

nəmlilik [nəmlilix'] isim

Nəm şeyin halı. □ Torpağın nəmliliyi. Havanın nəmliliyi.

nəm-nüm [nəm-nüm]

Nəm-nüm etmək (eləmək) – özünü naza qoy-maq, zahirən narazılıq göstərmək, razı olmamaq. □ ...nəm-nüm eləsə gecənin birisində qızı götürüb qaçacağam. (Ə.Vəliyev).

nənə [nənə] isim

1. Atanın, yaxud ananın anası; nəvəsi olan qadın. □ ...İkramın fikri dəyişir, bütün günahları nənəsində görürdü. (Ə.Əbülhəsən).
2. Bəzi yerlərdə anaya deyilir.
3. Nitq etiketi. Yaşlı qadına hörmətlə müraciət (bəzən xitab yerində işlənir). □ Nənə, buyurun, əyləşin.
4. Yaşlı, çox qoca qadın haqqında. □ Qurban sana qarı nənən; Xeyir xəbər gətirdim mən. (S.Vurğun).

nənəcan [nənəcan] isim

Nənəyə, yaxud qoca qadına mehribanlıqla müraciət. □ Nənəcan, bir az oturub dincinizi alın.

nənəcik [nənəcix']

nənəlik [nənəlix'] isim

1. Ögey nənə. □ Məsmə Səlimin nənəliyi hesab olunurdu. (Mir Cəlal).
2. Məcazi mənada: analıq. □ Durub təzədən ona nənəlik edə bilmərəm ki. (S.S.Axundov).
3. Nənənin nəvələri üzərindəki haqqı.
4. Nənə ilə nəvəsi arasındakı qan qohumluğu.

nənni [nənni] isim

1. Körpə uşaqları yatırtmaq üçün asılan kiçik yatacaq. □ ...uşağı nənniyə salıb küncə qısıldı. (Mir Cəlal).
2. Uzanıb, ya oturub dincəlmək üçün ağaclara, dirəklərə bənd olunmuş asılı tor; qamak.

nər¹ [nər] sifət fars

1. Erkək dəvə. □ Sarbanın yerə yatırdığı nər dəvə onu belinə aldı, sonra nərildəyərək ayağa qalxdı. (Ə.Məmmədxanlı).
2. İsim kimi: dəvənin erkəyi. □ ...dizi qara nərlər, gözəl arvanalar... qoyun sürülərinin dalınca gəlirdilər. (Ə.Vəliyev).

nər² [nər] sifət fars 

1. İgid, cəsur, qəhrəman; qorxmaz, güclü, qüvvətli, cəsarətli. □ Qovğa günü öyündüyüm; Nər dəlilər yerindəmi? (“Koroğlu”).

2. İsim kimi: igid, cəsur, qəhrəman; qorxmaz, güclü, qüvvətli, cəsarətli adam.

nərd [nərt] isim ərəb

1. 24 xanası olan iki çərçivəli taxtadan, 30 daşdan və iki zərdən ibarət oyun aləti. □ Bir otaqdan nərdin şaqqıltısı eşidilir, o biri otaqda...şahmat oynanılırdı. (M.Rzaquluzadə).
2. 24 xanası olan iki çərçivəli taxtadan, 30 daşdan və iki zərdən ibarət oyun aləti ilə oynanılan oyun. □ Axşamçağı nərd oynamağa yanıma gəlmiş dostum... (B.Talıblı).

nərdivan [nərdivan] isim fars

Bir yerə qalxmaq və ya enmək üçün ağacdan, dəmirdən, ipdən və s.-dən düzəldilmiş pilləli vəsait. □ Orada evin damına çıxan bir nərdivan var idi. (H.Nəzərli).

nərdtaxta [nərtaxda]

nərə¹ [nərə] isim

Zoologiya. Qiymətli əti, kürüsü olan, çaylarda, dənizlərdə yaşayan qığırdaqlı balıq. 

nərə² [nərə] isim

Dialekt. Evlərin üstünə qoyulan tir. □ Su gəldi, pərə dəydi; Ox keçdi, nərə dəydi; Sənin kimi cavanlar; Tezliklə yerə dəydi. (Bayatı).

nərə³ [nə:rə] isim ərəb 

1. Hücum, həmlə, vuruş əsnasında bərk bağırma; bağırtı.

2. Ümumiyyətlə bərk qışqırıq; çığırtı. □ ...birdən elə nərə çəkib qışqırdı ki, səsinə çöllər titrədi. (M.İbrahimov).

nərgiz [nərgiz] isim yunan

1. Ətirli ağ və ya sarı çiçəkləri olan soğanaqlı gül. □ Nərgizi, bənövşəni; Qəddinə heyran elədin! (Aşıq Ələsgər)

2. Məcazi mənada: bəzən gözəlin gözləri bu gülə oxşadılır. □ Oğrun baxa-baxa, ey çeşmi nərgiz; Dərdə saldın məni, xəstəhal etdin. (M.P.Vaqif)

nərildəmə

nərildəmək [nərildəməx'] feil

1. Nərilti səsi çıxarmaq; bağırmaq, qışqırmaq, nərə vurmaq. □ ...bir qaratikan kolu yanında yıxılıb nərildəyirdi. (A.Şaiq).
2. Məcazi mənada: guruldamaq, uğuldamaq, gurultulu səs salmaq. □ Çay nərildəyib meşəyə səs saldı.