Dictionaries
Jurnalistika terminləri lüğəti
iri plan
Filmdə, verilişdə, fotoqrafiyada hər hansı obyektin miqyasına görə digərlərindən daha böyük, qabarıq təsviri.
Bu halda kadrın əksər hissəsini məhz İ.P.-da çəkilən obyekt tutur, tamaşaçının bütün diqqəti ona yönəldilir. Ən İ.P.-a, məsələn, sifətin səyriyən əzələsini əks etdirən mənzərəyə «detal» deyilir. Yalnız filmin personajının, verilişin iştirakçısının gözləri göstərilən İ.P. isə «italyan planı» adlanır (belə kadrlar 1960-cı illərdə İtaliya filmlərində tez-tez nümayiş etdirilirdi).
See also:
Jurnalistika terminləri lüğətiİSBN [ay-es-bi-en] abreviatura
ing. International Standard Book Number – «Beynəlxalq standart kitab nömrəsi» terminindən yaradılmış abreviatura
Kitabların beynəlxalq standart eyniləşdirmə nömrəsi, kodu.
Bu kodlardan kitabların satışının, yayımının təşkili, kataloqların tərtibi və s. məqsədlərlə istifadə olunur. İSBN əsasında kitabın ştrix- kodu yaradılır.
See also:
Jurnalistika terminləri lüğətiİSSN [ay-es-es-en] abreviatura
ing. International Standard Serial Number – «Beynəlxalq standart serial nömrə» terminindən yaradılmış abreviatura
Dövri nəşrlərin beynəlxalq standart eyniləşdirmə nömrəsi, kodu.
Həm mətbu, həm də elektron nəşrlərə verilən bu kodlardan qəzetlərin, jurnalların və s.-nin beynəlxalq satışının, yayımının təşkili, kataloqların tərtibi və s. məqsədlərlə istifadə olunur. İSSN əsasında dövri nəşrin ştrix-kodu yaradılır.
See also:
Jurnalistika terminləri lüğətiistinad məlumatları
1. Dövri mətbu nəşrin hər buraxılışında əks etdirilməsi məcburi olan məlumatlar.
İ.M.-na nəşrin adı, sıra sayı, indeksi, tirajı, qiyməti, çapdan çıxdığı tarix, çapa imzalanma vaxtı, habelə təsisçi (həmtəsisçi) və baş redaktorun (redaktorun) soyadı, adı, redaksiyanın və mətbəənin ünvanları daxildir.
2. Gün ərzində yayım aparılarsa, azı dörd dəfə, başqa hallarda isə yayımın əvvəlində və sonunda yayımçı tərəfindən elan edilməli olan məlumatlar.
Bu məlumatlara yayımçının adı, ünvanı, kanalın çağırış kodu, verilişin adı və efir vaxtı, müəllifin, habelə efirə buraxılış üçün icazə vermiş baş redaktorun (redaktorun) adı və soyadı, digər informasiyalar aiddir.
Jurnalistika terminləri lüğətiistintaq sirri
Cinayət işi üzrə məhkəmə baxışınadək yayılmasına icazə verilməyən ibtidai araşdırma məlumatları.
Qanunvericilikdə İ.S.-nə aid edilə biləcək informasiyaların konkret sərhədi göstərilmir. Yalnız terrorçuluğa, silahlı mütəşəkkil dəstələr tərəfindən törədilən cinayətlərə, yetkinlik yaşına çatmayan proses iştirakçılarının şəxsiyyətinə dair məlumatların icazəsiz yayılmasına birbaşa məhdudiyyət qoyulur. Qalan hallarda İ.S.-nin dairəsini ibtidai araşdırmanın maraqlarını, habelə onun iştirakçılarının hüquq və mənafelərini nəzərə alaraq istintaqı aparan şəxs, işə prosessual rəhbərliyi həyata keçirən prokuror və ya məhkəmə müəyyənləşdirir. Müvafiq xəbərdarlıq aldıqdan sonra belə məlumatları yayan KİV və jurnalistlər məsuliyyət daşıyırlar.
See also:
Jurnalistika terminləri lüğətiişarə
İnformasiyanın əldə olunması, emalı və saxlanması, habelə kommunikasiya prosesində hər hansı anlayışın, predmetin, hadisənin maddi əvəzləyicisi; məzmunu ifadə edən, müəyyən məna daşıyan simvol.
İ.-lər sadə (məsələn: hərf) və mürəkkəb (məsələn: hərflərdən ibarət söz) ola bilər. Hərflər – səslərin, sözlərin, sözlər isə dilin İ.-ləridir. İfadə forması ilə mənası arasında əsaslı əlaqə olmayan İ.-lər şərti, belə əlaqə aşkar nəzərə çarpan İ.-lər isə ikonik (təsviri) adlanır. Sözlər ən geniş yayılmış şərti, rəsm və fotoşəkillər isə ikonik İ.-lərə misaldır. Əlamətlər, nişanələr, izlər, bədən hərəkətləri (him-cim), siqnallar və s. də İ. rolunu oynaya bilər. İ. haqqında elmə semiotika deyilir.
Jurnalistika terminləri lüğətiişgüzar nəşr
Əsasən, biznes və maliyyə dairələrinin, sahibkarların informasiya maraqlarını və ehtiyaclarını ödəməyə xidmət edən media vasitələri.
Belə qəzetlər, jurnallar, saytlar ixtisaslaşmış KİV-ə aiddir, onlarda iqtisadi xəbərlər, analitik materiallar, reklam müraciətləri böyük üstünlük təşkil edir.
See also:
Jurnalistika terminləri lüğətiişgüzar nüfuz
Şəxsin təsərrüfat fəaliyyəti ilə bağlı qabiliyyətinə, digər işgüzar keyfiyyətlərinə görə cəmiyyətdə, kollektivdə, dostlarının əhatəsində, təşkilatda tutduğu mövqe.
İ.N., şərəf və ləyaqət anlayışları arasında konkret fərqlər olsa da, onlar əksər hallarda, o cümlədən normativ aktlarda birgə işlədilir, eyni cür qorunur. Qanunvericiliyə görə, təsərrüfat fəaliyyəti və s. funksiyaları barədə yanlış məlumatların yayılması, haqsız rəqabət üsul və vasitələrindən istifadə olunması nəticəsində İ.N.-una zərər dəymiş şəxs bu zərərin maddi qaydada ödənilməsini, təkzib verilməsini məhkəmədə tələb edə bilər. İ.N.-a qəsd edən məlumat yaymış KİV informasiyanın doğruluğunu sübuta yetirə bilməsə, zərərçəkənə cavab vermək imkanı yaratmalı, təkzib dərc etməlidir.
See also:
Jurnalistika terminləri lüğətiişıq
1. Kino və televiziyanın bədii ifadə vasitələrindən biri.
İ. video və kino çəkilişi zamanı hər hansı predmeti, detalı tamaşaçının nəzərinə çatdırmağa, diqqəti ona cəlb etməyə, forma cizgilərini qabartmağa və ovqat bildirməyə imkan verən vasitədir. İ. – gücü və parlaqlığı ilə səciyyələnir. O həmçinin müəyyən uzunluqlu elektromaqnit dalğalarının insanda doğurduğu psixofizioloji duyğu kimi də izah edilir.
2. Məcazi mənada: nurlu, ziyalı, cəmiyyət üçün yararlı; məs.: işıqlı adam.
Jurnalistika terminləri lüğəti