1. Ortada olan, bir şeyin kənarlarından, uclarından eyni məsafədə aralı olan; iki nöqtə (xətt, şey və s.) arasında olan. □ Evin orta pəncərəsi. Orta otaq.
2. Böyüklə kiçik, yüksəklə alçaq, ağırla yüngül və s. arasında olan. □ Orta və ağır tank. Orta və xırda burjuaziya.
3. Təcrübəsi az olan; miyanə, babat. □ Orta dərzi.
4. Bir neçə kəmiyyətin onların sayına bölünməsindən alınan; adi, nəzərdə tutulan hadisə və s. üçün tipik olan. □ Orta illik temperatur. Orta əmək haqqı. Orta sürət.
5. Keyfiyyətcə nə yaxşı, nə də pis olan; babat, miyanə. □ Orta keyfiyyətli mal.
6. Üçdən ikincisi. □ Orta qardaş (bacı).
7. İsim kimi: bir şeyin kənarlarından, uclarından az-çox bərabər dərəcədə aralı olan yer; bir şeyin mərkəzi. □ Kəndin ortası.
8. İsim kimi: çay, yol və s.-nin hər iki tərəfindən az-çox bərabər məsafədə olan yer. □ Çayın ortasına gedəndə su süpürlədi. (Ə.Vəliyev).
9. İsim kimi: bir şeyin başlanğıcından, ya sonundan eyni dərəcədə uzaq olan vaxt, zaman. □ Yayın ortası. Ayın ortası. Günün ortasında.
10. İsim kimi: tələbələrin biliyinə verilən “pis” qiymətlə “yaxşı” qiymət arasındakı qiymət, kafi – “3”. □ Tarixdən “orta” almaq. “Orta” qiymət.
11. İsim kimi: İki şey arasında olan boş yer; boşluq, ara, aralıq. □ Ülkər də seyr edib öz anasını; Ortada quş kimi qol-qanad açır. (S.Vurğun).
Həmçinin bax:
1. Ortayaş, orta yaşlarda olan; nə cavan, nə qoca. □ ...Şərəf ortabab, qara və arıq övrətdi. (C.Məmmədquluzadə).
2. Orta keyfiyyətli; miyanə. □ Əlikram gətirdiyi iki dənə ortabab Quba almasını qəzetdən açıb təbərrük kimi çıxartdı. (B.Bayramov).
3. Kiçik torpaq sahəsinə malik olub, onu öz əməyi ilə becərən və mülki vəziyyətinə görə yoxsulla qolçomaq arasında duran fərdi təsərrüfatçı kəndli.
4. İsim kimi: kənd yoxsulları ilə ortababların ittifaqı.
Orta yaşda, orta vəziyyətdə olma.... ortaboylu, bozumtul qısa saçlarını geri daramış, buğdayısifət, gözləri tünd-qara, gülümsər birkişi idi. (M.Hüseyn). □ ...ortaboylu, bozumtul qısa saçlarını geri daramış, buğdayısifət, gözləri tünd-qara, gülümsər bir kişi idi. (M.Hüseyn).
Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti1. Birlikdə görülən işin, əsasən alverin iştirakçılarından hər biri; şərik. □ Ortaq çox olduqda ziyan az olur. (Atalar sözü).
2. Zərf kimi: birlikdə, şərikli. □ ...bir tacirlə də ortaq alver etmək istəyəndə etibarı olmadığından heçkəs ona yaxın durmayırdı. (B.Talıblı).
Həmçinin bax: