Все словари

nəfir [nəfir] isim ərəb

1. Musiqi. Ucu getdikcə genişlənən boru şəklində olan nəfəsli çalğı aləti; şeypur. □ ...başlaram şah nəfiri çalmağa. (Ə.Haqverdiyev).
2. Arxaizm. Məcazi mənada: xəbər yayma, şayiə buraxma.

nəfis [nəfis] isim ərəb

Son dərəcə zərif, incə, gözəl, qəşəng. □ Nəfis sırğa. Nəfis parça. Nəfis şəkil.

nəfislik [nəfisdix'] isim

İncəlik, zəriflik, qəşənglik.

nəfli [nəfli] sifət

Xeyirli, faydalı. □ ...elmin insana nəfli və fərz olduğunu yaxşıca bilir idi. (İ.Musabəyov).

nəfs [nəfs] isim ərəb

1. Ehtiras, şiddətli istək, arzu, meyil. □ Onda Mahmudun ağlı və ixtiyarı oyanardı, korgözlü nəfsin arxasınca getməzdi. (Y.V.Çəmənzəminli).
2. Tamah, tamahkarlıq.
3. Tamah, daxili ehtiyac, arzu (adətən mənfi mənada).
4. İnsanda şəhvani hisslərə və yeyib-içmək kimi ehtiyaclara olan meyil. □ Nəfsini saxlamaq. Nəfsinə məğlub olmaq.
5. Arxaizm. “Adam”, “insan” mənasında. □ Qoy bir nəfs ölsün, bəlkə neçə min nəfs dirilə! (Ə.Haqverdiyev).

nəfsani [nəfsa:ni] sifət ərəb

Ehtirasa, şəhvəti hisslərə aid olan. □ Mənə biganə zövqi-nəfsani; Sevdiyim yalnız eşqi-ruhani. (H.Cavid).

nəfskar [nəfskar] sifət ərəb/fars

1. Şəhvət düşkünü.

2. Tamahkar, nəfsini saxlaya bilməyən. □ ...Sənin kimi nəfskar, dünyanı dördəlli tutan bir adamı briqadir saxlamaq olmaz. (Ə.Vəliyev).

nəfsli [nəfsdi] sifət

1. Çox tamahkar, hər şeydə gözü olan.
2. Ehtiraslı, qızğın.

nəfspərəst [nəfspərəs] sifət ərəb/fars

1. Öz nəfsini güdən, çox tamahkar, hər şeyi öz nəfsinə qurban edən. □ Nə vaxta qədər biz biçarələr bu kimi nəfspərəst qərəz sahiblərinin əlində oyuncaq olacağıq?! (M.F.Axundzadə).
2. Şəhvət düşkünü, şəhvətpərəst.

nəğmə [nəğmə] ərəb

nəğməkar [nəğməkar] isim ərəb/fars

1. Nəğmə oxuyan; xanəndə. □ O məchul nəğməkar odunçu oğlu Valeh imiş. (Ə.Məmmədxanlı).
2. Nəğmə qoşan. □ Nəğmələr içində mənim nəğməmin ayrı bir yeri var; Mən toxunulmaz hüququmun nəğməkarıyam. (M.Müşfiq).

nəh [nəh] fars

Nəh demək (danışmaq) – bəd danışmaq, pis gətirmək. □ Əziziyəm, nəh demə; Nəh danışma, nəh demə; Qoy öpüm al yanaqdan; Mən də çatım əhdimə. (Bayatı).

nəhayət [nəha:yət] isim ərəb

1. Son, axır, qurtaracaq. □ Hər şeydə başlanğıc və nəhayət vardır.
2. Qurtaracaq, uc. □ Məftilin nəhayətini bir nöqtədə birləşdirmək.
3. Zərf kimi: axırda, sonda, nəticədə. □ Nəhayət gəldi çıxdı. Nəhayət başa düşdü.
4. Zərf kimi: həddindən artıq, son dərəcə, olduqca. □ Məktubunuzu açıb oxudum, nəhayət hər ikinizdən razıyam. (C.Məmmədquluzadə).
5. Zərf kimi: nəhayətdə şəklində – həddindən artıq, son dərəcə, olduqca. □ Ömər nəhayətdə ağıllı və kamallı oğlandır... (N.Nərimanov).
6. Zərf kimi: nəhayətində şəklində – sonunda, axırında, qurtaracağında. □ ...Həftə nəhayətində onu yoxlamağa getdim. (S.Hüseyn).
7. Modal söz kimi: bir də, bunlardan əlavə, hər şeydən sonra. □ İstirahət üçün, nəhayət, şəhərdən kənara çıxmaq olardı.
8. Modal söz kimi: çoxdan gözlənilən bir işin başa gəldiyini, axırda müsbət nəticələndiyini və bundan duyulan məmnunluğu ifadə edir. □ Nəhayət, maşın yola düşdü. Nəhayət, yay tətili yetişdi.

nəhayətsiz [nəha:yətsiz] sifət

1. Sonsuz, bitməz, tükənməz, sonu-axırı, hədd-hüdudu olmayan. □ Nəhayətsiz üfüq.
2. Zərf kimi: sonsuz, bitməz, tükənməz, sonu-axırı, hədd-hüdudu olmayan. □ Nəhayətsiz dalğalar bir-birini qovurdu.

nəhayətsizlik [nəha:yətsizdix'] isim

Sonsuzluq, intəhasızlıq, axırı, sonu olmama. □ ...düzənliyin nəhayətsizliyi fonunda qəribə mənzərə yaranırdı. (İ.Əfəndiyev).