Bütün lüğətlər

dağtərxunu [dağtərxunu] isim

Botanika. Təbabətdə işlənən ot və yarımkol bitki.

dağturpu [dağturpu] isim

Botanika. Uzunsov yarpaqlı ikiillik ot bitkisi. □ Becərilmə üsulu ilə yetişdiri- lən, dağturpu ikiillik ot bitkisidir. (R.Əliyev).

dağüstü [dağüsdü] sifət

Dağın üstündə olan, hündür yerdə olan. □ Dağüstü park.

daha [daha] ədat

1. Sifətlərdən əvvəl gələrək çoxaltma dərəcəsi əmələ gətirir. □ Daha yaxşı. Daha bərk. Daha sağlam.
2. Zərflərlə birlikdə işləndikdə müqayisə dərəcəsi düzəltməyə xidmət edir. □ Bu il yay keçən ilkindən daha isti keçir.
3. Bəzən “da” ədatı ilə işlənərək, əvvəlki mənanı qüvvətləndirir. □ Şəhərimiz daha da gözəlləşmişdir.
4. Miqdar və ya vaxt əlavəsini bildirir; başqa, digər, üstəlik, yenə; bundan artıq, bundan ziyadə, bundan qeyri. □ Qatarın yola düşməsinə daha bir-iki dəqiqə qalmışdır. Daha nə var? Daha heç nə istəmirəm.
5. Bir şeyin baş vermiş olduğunu, yaxud olub bitdiyini bildirir; artıq. □ ...Qəhrəman Nübar qarının evində daha hörmətdən düşürdü. (S.Rəhimov).
6. Bundan sonra, bundan belə, artıq (bəzən “bir” sözü ilə bərabər işlənir). □ Daha belə işlər görmə. Daha oraya getmə. Bir daha gözümə görünmə.
7. Hələ. □ Daha çocuqkən anasını itirmişdi. (S.Hüseyn).

dahan [dahan]

dahi [da:hi] sifət ərəb

1. Xariqüladə, ağıllı, zəkalı. □ Dahi sənətkar. Dahi yazıçı.
2. Dahiyə xas olan, ancaq dahinin yarada biləcəyi. □ İndi hər vətəndaş düşünsün dərin; Gəlsin xatirinə dahi sözlərin. (S.Vurğun).
3. İsim kimi: xariqüladə ağıl və zəkaya malik olan şəxs. □ Dahilər – hər sözü bir dağ, bir qala; Cahillər – dağıtmaq, yıxmaq “dahisi”. (M.Araz).

dahicəsinə [da:hicəsinə] zərf

Dahiyə xas olan xariqüladə zəka ilə, istedadla, yaradıcılıqla.

dahilik [da:hilix'] isim

Dahiyə xas olan ağıl və zəka; düha. □ Nizaminin dahiliyi.

dahiyanə [da:hiyanə] sifət ərəb/fars

Dahicəsinə, dahiyə xas olan, ancaq dahinin yarada biləcəyi. □ Dahiyanə fikir.

daxal [daxal] isim

Dialekt. Qarğıdan, qamışdan düzəldilmiş daxma.

daxalça [daxalça] isim

Dialekt. Kiçik daxal.

daxıl [daxıl] isim

1. Mağaza, dükan və s.-də pulların yığıldığı yeşik, sandıqça; kassa. □ Daxılda nə qədər pul var? Pulu daxıla qoymaq.
2. İçinə xırda pul toplamaq üçün dəmirdən, gipsdən və s.-dən düzəldilmiş, üzərində pul salmaq üçün deşiyi olan kiçik qutu və s.

daxıldar [daxıldar] isim

Arxaizm. Kassir. □ Pulları daxıldara tapşırmaq.

daxıldarlıq [daxıldarrıx] isim

Arxaizm. Daxıldarın işi, vəzifəsi; kassirlik.

daxil [da:xil] isim ərəb

1. İçəri, iç tərəf, bir şeyin içərisi. □ Bu evin daxili xaricindən gözəldir. Binanın daxili.
2. Hər ölkənin öz torpağı, öz hüdudlarının içərisi. □ Düşmənlərlə mübarizəyə başlamadan əvvəl sərhədləri bərkitmək lazımdır. (M.S.Ordubadi).