Bütün lüğətlər

bacarmaz [bacarmaz] sifət

1. Bacarmayan, əlindən iş gəlməyən, bir işə iqtidarı olmayan.
2. İsim kimi: bacarmayan, əlindən iş gəlməyən, bir işə iqtidarı olmayan adam. □ Bacarmaza iş tapşırma.

bacarmazlıq [bacarmazdıx] isim

Bacarmama, əlindən iş gəlməmə; qabiliyyətsizlik.

bacasız [bacasız] sifət

Bacası olmayan. □ Bacasız ev.

bac-xərac [bac-xərac] isim fars

1. Arxaizm. Keçmiş zamanlarda bir yerdən başqa bir yerə aparılan mal və sairədən alınan rüsum, vergi, ümumiyyətlə vergi. □ Kişi bütün dünyadan bac-xərac alır. (C.Cabbarlı). 

2. Arxaizm, tarix. Qalibin məğlubdan aldığı təzminat, vergi. □ Xəlil paşa Koroğluya yeddi ilin bac-xəracını verdi. (“Koroğlu”).

bacı [bacı] isim

1. Bir ata-anadan, yaxud bir atadan və ya bir anadan olan qızların bir-birinə və ya qardaşlarına olan qohumluq münasibəti. □ Doğma bacılar. Əkiz bacılar. Bacı ki, ərə getdi, ixtiyarı da səndən getdi. (Atalar sözü). Bu yurdun tacı bağlar; Meyvəsi acı bağlar, Ağrısa qardaş başı; Yenə də bacı ağlar. (Bayatı).
2. Tanış olmayan qadına, qıza ehtiramla müraciət, hörmət üçün qadınların adlarına, yaxud ləqəbinə əlavə olunur. □ Ey atalar, analar, ey gəlinlər, bacılar; Az keçər bahar kimi ürəyiniz açılar. (S.Rüstəm).

bacıcığaz [bacıcığaz] isim

"Bacı" sözünün nəvaziş forması. □ Bacıcığazım xəstədir.

bacıcıq [bacıcıx]

bacı-qardaş [bacı-qardaş] isim

1. Bacı ilə qardaş.
2. Bir-birinə çox yaxın və dost olanlar, bacı və qardaş kimi mehriban olanlar.
3. Bir-birinə çox bənzər olan iki şey; cüt, tay olan iki şey.

bacıqızı [bacıqızı] isim

1. Bacının qız övladı.
2. Yaşlı kişinin qıza və yaxud cavan qadına nəvazişlə müraciəti. □ Bacıqızı, yol buradandır?

bacılaşma

bacılaşmaq [bacılaşmax] feil

Bir-birinə bacı kimi yaxın olmaq, dostlaşmaq.

bacılıq [bacılıx] isim

1. Ögey bacı. □ Qız onun bacılığıdır, bunu qızın özü söyləyir. (M.S.Ordubadi).
2. İki qız və ya iki qadın arasındakı bacıcasına münasibət, əlaqə, səmimiyyət, rəfiqə, yoldaş, dost (qız, qadın). □ Bacılıq etmək. Evdə tək otura bilmədiyimdən, axşamlar bacılığımgilə gedirəm. (Mir Cəlal).

bacıoğlu [bacoğlu] isim

1. Bacının oğlan övladı. □ Bacıoğlu, görünür qulaqburması yadından çıxıb, ha? (B.Talıblı).
2. Yaşlı adamın uşağa və ya cavan oğlana, yaxud öz bacısı oğluna müraciəti. □ Bacıoğlu, sən kimlərdənsən?

bad¹ [bad] isim

1. Dialekt. Təndir və s. qurmaq üçün içinə keçi qılı qatılıb hazırlanan qatı palçıq.

2. Dialekt. Qazma evlərin ortasında palçıqdan qayrılan ocaq yeri.

bad² [bad] isim fars

Yel, külək. □ Mən aşiq, bad apardı; Bad vurdu, bad apardı; Cəfasını mən çəkdim; Səfasın yad apardı. (Bayatı)

badaq [badax] isim

1. Sərbəst güləşmə zamanı müqabil tərəfi yıxmaq üçün ayağını onun ayağına dolaşdırıb burma.
2. Məcazi mənada: hiylə, kələk, fənd, fırıldaq mənasında.
3. Sınmış ağacı bərkitmək üçün ona keçirilən enli dəmir halqa.
4. Ev quşlarının ayaqlarına bağlanan bağ, ip, halqa.
5. Yastıbaşlı, itiuclu dəmir və ya ağac mıx, mismar; gülmıx.