Bütün lüğətlər

ölməz [ölməz] sifət

1. Həmişə yaşayan, heç bir vaxt ölməyən, yox olmayan; əbədi, həmişəlik. □ Xalq ölməzdir.
2. Məcazi mənada: hər hansı bir məziyyətinə görə xalqın xatirəsindən silinməyən, unudulmayan; unudulmaz. □ Ölməz sənətkar.

ölməzlik [ölməzdix'] isim

Heç bir zaman ölməyib yaşama; ölümsüzlük, əbədilik. □ ..Xalqımız ölməzliyini böyük mübarizələrdə təcrübədən keçirdi. (M.S.Ordubadi).

ölü [ölü] sifət

1. Ölmüş, həyatı tərk etmiş, cansız.
2. İsim kimi: ölmüş adam, meyit, cənazə. □ Kasıbın ölüsü də kasıb olar. (Atalar sözü).
3. Gəbərmiş, canı çıxmış (heyvan haqqında). □ Diri it ölü aslandan yaxşıdır. (Atalar sözü).
4. İsim kimi: ölmüş heyvan cəsədi; cəmdək. □ Balığın dirisi də suda, ölüsü də. (Atalar sözü).
5. Qurumuş, solmuş, solğun, cansız (bitki haqqında). □ Ölü ağac. Ölü ot.
6. Cansız, həyat əlamətindən məhrum. □ Ölü çöl. Ölü şəhər.
7. İsim kimi məcazi mənada: heç bir şeyə qabil olmayan, bacarıqsız, atil adam haqqında. □ Nə ölüyə hay verir, nə diriyə pay. (Atalar sözü).
8. Məcazi mənada: durğun, ətalətli, fəaliyyətsiz, təsirsiz, çox zəif, cansız. □ ..Həmin bu zamanda Qafqaz türklərinin mətbuatı ölü, bəlkə yox bir halda idi. (C.Məmmədquluzadə).

ölüb-dirilmə

ölüb-dirilmək [ölüb-dirilməx'] feil

Bir işi görüncə çox əziyyət çəkmək, həddən artıq əzab və məşəqqət çəkməli olmaq, yaxud təhlükə keçirmək.

ölüb-itən [ölüb-itən] sifət

1. Ölən, məhv olan, aradan çıxan, sıradan çıxan.
2. İsim kimi: ölən, məhv olan, aradan çıxan, sıradan çıxan. □ Hamısı sağ-salamatdır, ölüb-itən yoxdur.

ölüb-öldürmə

ölüb-öldürmək [ölüb-öldürməx'] feil

Bir-birini öldürməyə qalxışmaq, bir-birini öldürmək, vuruşmaq, qanlı bıçağa çıxmaq. □ Çox zaman bu dava ölüb-öldürməyə və ədavətə də çatardı. (H.Sarabski).

ölüxana [ölüxana] isim

Xəstəxanalarda və s.-də meyitlərin saxlandığı yer, bina; morq.

ölüksünmə

ölüksünmək [ölüx'sümməx'] feil

Solmaq, saralmaq, solub-saralmaq, büzüşmək.

ölüm [ölüm] isim

1. Biologiya. Orqanizmin həyat fəaliyyətinin həmişəlik dayanması və onun məhv olması, orqanizmdə və ya onun bir hissəsində maddələr mübadiləsinin dayanması, kəsilməsi. □ Fizioloji ölüm.
2. İnsan və ya heyvanın həyatının sona çatması; ömrün nəhayəti; vəfat, ölmə, ölmək vaxtı. □ Yaman dirilikdən ölüm yaxşıdır. (Atalar sözü).
3. Məcazi mənada: bir şeyin sonu, məhvi. □ Kapitalizmin ölümü.
4. Edam cəzası. □ Ölümə məhkum etmək.
5. Məcazi mənada: məhv olmaq təhlükəsi, dəhşətli fəlakət. □ Demək, biz şəhərimizi ölümdən qurtardıq. (M.Hüseyn).

ölümcül [ölümcül] sifət

1. Ölümlə nəticələnə bilən, ya nəticələnən, ölümə səbəb olan. □ Ölümcül yara.
2. Can verməkdə olan, ölmək üzrə olan. □ ..ürəyi Bakıda ölümcül halda qoyub gəldiyi Əjdərin.. yanında idi. (S.Rəhman).
3. Məcazi mənada: son dərəcə yorulmuş, yarımcan, haldan düşmüş. □ Ölümcül halda evə çatmaq.

ölümcüllük [ölümcüllüx'] isim

Ölümcül vəziyyətdə olan adamın, ya heyvanın halı.

ölüm-dirim [ölüm-dirim]

1. Ölüm-dirim məsələsi – çox vacib, son dərəcə mühüm, təxirəsalınmaz məsələ. □ ..Bizim millət bu hadisələrin ölüm-dirim məsələsi olduğunu anlamır. (M.S.Ordubadi).
2. Ölüm-dirim döyüşü (vuruşu, savaşı, mübarizəsi və s.) – ölməkdən, yox olmaqdan, məhv olmaqdan qurtarmaq üçün aparılan döyüş (vuruşma, savaş, mübarizə və s.). □ Cəngavərlər sinələrini sipər edib ağ gün uğrunda ölüm-dirim döyüşlərinə atılırlar. (S.Rəhimov).